Daƙiƙa:Sayyid Ali Husaini Khamna'i
| Mutum na biyu cikin jagororin gwamnatin juyin juya halin Musulunci ta Iran | |
|---|---|
| Laƙabi | Ayatullahi Al-Uzma |
| Tarihin Haihuwa | 19 Afrilu, 1939M. |
| Tarihin Shahada | 28 Fabrairu 2026M. |
| Wurin Shahada | Tehran gidan jagora |
| Sunan Mata | Mansura Khojaste Baƙir Zade |
| Ƴaƴa | Musɗafa, Mujtaba, Mas'ud da Maisam Ƴaƴa mata: Huda, Bushra |
| Muƙamai | Wakili a majalisar shura ta Musulunci Jagoran Jamhuriyar Musulunci Ta Iran na biyu |
| Bayan | Imam Khomaini |
| Malamai | Sayyid Jawad Husaini Khamna'i
Mirza Muhammad Mudarris Yazdi Hashim Ƙazwini Sayyid Muhammad Hadi Milani Haj Agha Husaini Burujerdi Imam Khomaini Murtada Ha'iri Yazdi Sayyid Muhammad Muhaƙƙiƙ Damad Allama Ɗabaɗaba'i |
| Rubuce-rubuce | Tsarin Gaba ɗaya Na Tunanin Musulunci A Cikin Alƙur'ani (Littafi)
Mutum Mai Shekaru 250 (Littafi) (Pishwaye Sadiƙ (Littafi Tarjama:Sulh Imam Hassan (A.S) |
| Adireshin Mai Lasisi | .ir/ Shafin yanar gizo na yaɗa rubuce-rubuce Ofishin Jagora |
| Sa Hannu | |
Sayyid Ali Husaini Khamna'i (Rayuwa:1939-2026M,) wanda ya shahara a matsayin jagoran gwamnatin jamhuriyar Musulunci ta Iran bayan Imam Khomaini kuma ɗaya daga cikin maraji'an taƙlidi. Kafin juyin juya halin Musulunci a Iran ya kasance na gaba-gaba cikin ƴan gwagwarmaya masu yunƙurin kifar da gwamnatin Pahlawi kuma sakamakon ayyukan gwagwarmaya an kama shi an tsare shi a kurkuku tsawon lokaci da kuma korarsa zuwa wasu garuruwa daban. Bayan nasarar juyin juya halin Musulunci, ya ɗauki alhakin shugabancin ɓangarori daban-daban ciki har da shugabancin ƙasa (Daga 1981-1989M,) wakilci a majalisar shura ta Musulunci da limancin juma'a na babban masallacin Tehran. Sannan a shekarar 1989M, aka zaɓe shi matsayin jagoran jamhuriyar Musulunci ta Iran ya ci gaba da kasance kan wannan muƙami har zuwa ƙarshen rayuwarsa (27 Fabrairu 2026M,).
Ayatullahi Khamna'i ya kasance ma'abocin mahanga a fiƙihu da siyasa, ciki har da haramta saran jiki, fatawar haramcin zagin abubuwa masu tsarki a wurin Ahlus-Sunna da hana amfani da makamin nukiliya, ba da kariya ga ƙungiyoyin gwagwarmaya. ƙalubalantar yaƙi na al'adu, ƙarfafa tattalin arziƙin juriya da samar da hanyoyin warwara ga matsalolin Falasɗinu ta hanyar jin ra'ayoyin mutane. Ya kasance yana ganin jihadi yana girmi taƙaituwa cikin ayyukan soja kaɗai ya kuma jaddada riƙo da jihadi na bayani.
Ya kasance yana da matuƙar alaƙa da kuma ɗamfaruwa da adabi da tarihi na wannan zamani da muke ciki. Haka nan yana da matuƙar damuwa da fannin waƙoƙi. Ana kiran alƙaliminsa da suna "Amin", cikin rubuce-rubucen da ya yi akwai Ɗarhe Andishe Kulli Islami Dar Kur'an (Bijiro da tunani na baki ɗaya na Musulunci a cikin Kur'ani) da "Mutum mai Shekaru 250", "Gina"(Waƙa) da kuma Falasɗinu. Ya fara karatun addini tun yana ƙaramin yaro a makarantun addini na Mashad, Najaf da Qom tare kuma da koyarwa, ya yi almajiranta da karatu a gurin malamai kamar Imam Khomaini da Allama Ɗabaɗaba'i.
Ayatullah Khamna'i a lokacin jagorancinsa ya kasance duk shekara-shekara yana aikewa da saƙonni zuwa ga mahajjata tare da jaddawa haɗin kan Musulmi, da ƙarfafa jigon ƙawancen ƙungiyoyin gwagwarmaya, nusantarwa game da al'amuran siyasar harkokin waje da sojan Iran, samar da cibiyoyin bincike koyarwa a cikin hauza (Makaratar addini) tare da da tallafa musu da kuma yaɗa al'adun Musulunci. Haka nan ya kasance yana sanyawa suna ga kowace shekara sabuwar shekara ta hijira shamsi (Kalandar Farsi) tare kuma da gabatar da jawabi na mataki na biyu na juyin juya hali domin samar da tsare-tsare ga goben gwamnatin Musulunci.
A Asubahin ranar Asabar 10 ga Ramadan wanda ya yi daida da 28 Fabrairu 2026M, ya yi shahada sakamakon harin makamai masu linzami da haɗakar Amurka da Isra'ila suka harba a matsuguninsa da yake babban Birnin Tehran Iran.
'Mutum Irina Ba Zai Taɓa Yin Mubaya'a Ga Yazid Ba'
Sayyid Ali Khamna'i ya ce: Al'ummar Iran sun san darussan addinin Musulunci da na Shi'a sosai; sun san abin da ya kamata su yi. Imam Husaini (A.S) ya ce: "Mutum irina ba zai yi mubaya'a ga mutum irin Yazid Bin Muawiya ba." Wato, mutum kamar ni ba zai yi mubaya'a ga mutum kamar Yazid ba. A zahiri al'ummar Iran suna cewa: Al'umma irin mu, da wannan al'ada, da wannan tarihi, da waɗannan manyan koyarwa masu daraja, ba za su yi mubaya'a ga shugabanni irin waɗannan fasiƙai da suke kan mulki a yau a Amurka ba.Wani ɓangare daga jawabin ya yi yayin ganawarSa da mutanen gabashin Azerbaijan, ranar 28/11/1404 (Kalandar Farsi).
Matsayi
Sayyid Ai Khamna'i ya kasance marja'in taƙlidi kuma jagora na biyu na gwamnatin Jamhuriyar Musulunci ta Iran. Kafin nasarar juyin juya halin Musulunci a Iran ya kasance cikin masu yaƙar manufofin Gwamnatin Pahlawi. Bayan kafa gwamnatin Musulunci ta Iran, ya ɗauki nauyi kula da shugabancin ɓangarori daban-daban. Ra'ayoyi da tunanunnukansa bisa la'akari da jagorancinsa sun kasance suna da muhimmanci na musamam. A ƙasar Iran ana kiransa da take daban-daban kamar Jagora mai babban matsayi, jagoran juyin juya halin Musulunci, Ayatullahi Khamna'i da Imam Khamna'i .
Rayuwa Da Dangi
An haifi Sayyid Ali Khamna'i a birnin Mashad a ranar 19 Afrilu 1939M.[1] Sunan mahaifinsa Sayyid Jawad Husaini Khamna'i (Rasuwa:1986M,) ya kasance mujtahidi wanda ya yi karatunsa a hauzar Najaf,[2] ya koyar karatuttukan addini tare kuma da jan ragamar limanci masallacin Siddiƙoƙin kasuwar Mashad (Masallacin mutanen Azebaijan).[3] Haka nan ya kasance cikin limaman masallacin Goharshad.[4]
Nasabar Sayyid Ali Khamna'i tana kaiwa ga nasabar sharifai Afɗasi da Sulɗan Sayyid Ahmad wanda ƙarƙashin tsani da hanya biyar ya kasance daga jikokin Imam Sajjad (A.S).[5] Ɗan Imami Muhammad wanda aka binne shi a Tafrish[Tsokaci 1]ya kasance daga cikin kakanninsa.[6]
Sayyid Husain Khamna'i (Rasuwa:1325H/1907M,) wanda ya kasance daga cikin malamai masu goyan bayan tabbatar rubuta kundin tsarin mulki, kuma mahaifi ga matar Muhammad Khiyabani, ya kasance cikin kakanninsa[7] Sayyid Muhammad Khamna'i (Rasuwa: 1353H,) wanda aka fi sani da sunan Paiƙambar kuma daga cikin malamai masu goyan bayan kundin mulki shima ya kasance baffansa.[8]
Nasabar Ayatullahi Khamna'i ta ɓangaren mahaifiya tana kaiwa zuwa ga Muhammad Dibaj ɗan Imam Sadiƙ (A.S).[9] Mahaifiyarsa Khadija Mir Damad (Rasuwa:1989M,) ɗiyar Sayyid Hashim Mir Damad (Rasuwa: 2021M,).[10]
Shahada
Ayatullahi Khamna'i ya rabuta da samun shahada a ranar 27 Fabrairu 2026M, sakamakon harin da Isra'ila ta kai a gidansa.
Shi tare da wasu daga cikin ƴan uwansa da ma'aikatan ofishinsa sun rasa rayukansu sakamakon wannan harin. Wannan kisan ya fuskanci kakkausar suka daga manyan maraji'ai (manyan malaman taƙlidi) na hauzozin ilimi na Najaf da Qom. Wasu daga cikinsu, ciki har da Ayatullahi Nuri Hamadani da Ayatullahi Jawadi Amuli, sun fitar da sanarwa inda suka bayyana jihadi a kan Amurka da Isra'ila a matsayin wajibi na shari'a. Bayan wannan lamari, Majalisar Ƙwararru Ta Jagoranci ta zaɓi Sayyid Mujtaba Khamna'i a matsayin jagora na uku na tsarin Jamhuriyar Musulunci. A lokaci guda kuma, sojojin Iran sun kai hare-hare a cikin aikin Wa'adaus Sadiƙ 4 kan wurare a yankunan da Isra'ila ke iko da su, da kuma sansanonin sojojin Amurka da ke Hadaddiyar Daular Larabawa, Kuwait, Bahrain, Qatar, Jordan da Saudiyya Arabiyya. Wannan lamari ya haifar da zanga-zanga da gagarumin gangami a birane daban-daban na Iran, Iraki, Pakistan, Yaman da wasu ƙasashe.
Tun kafin wannan, Donald Trump da Benjamin Netanyahu sun yi barazanar kashe shi a lokacin yaƙin kwanaki goma sha biyu tsakanin Isra'ila da Iran a shekarar 2025M, Bayan wannan barazana, wasu manyan malaman Shi'a sun bayyana cewa duk wata gwamnati da ta kai hari ga al'ummar Musulmi ko jagorancinta za a ɗauke ta a matsayin muharib (mai yaƙi da Allah da Manzonsa).[11] An gudanar da tarurruka a hauzoyin ilimi na Najaf da Qom,[12] kuma a cikin sanarwar Hauzar Najaf an bayyana cewa duk wani hari kan jagoran Iran yana nufin shelanta yaƙi da Musulmi ne, tare da cin amanar ƙimomin wayewar tauhidi.[13]
Tunanunnuka Na Siyasa Da Na Zamantakewa
An yi bayanin ra'ayoyin Sayyid Khamna'i a fagen siyasa da zamantakewa a cikin jawabai da saƙonn da fatawowi da rubuce-rubucensa.
Gwagwarmayar Siyasa Da Jihadi
Ayatullahi Khamna'i yana da ra'ayin cewa rayuwar Imaman Shi'a a fagen siyasa duk da bambance-bambance na zahiri, ta kasance dawwamammen motsi wanda ya ci- gaba har zuwa shekaru 250 kuma baki ɗayan Imamai Shi'a sun kasance kan gwadaben bunƙasa da haɓɓaƙar da mutumtaka da samar da al'ummar Musulunci kuma a zamaninsu sun kasance suna yaƙar abokan gabarsu ta hanyoyi daban-daban[14] Sayyid Ali Khamna'i bai yarda da taƙaita jihadi a iya sasanni na soja ba, ya yi imani da cewa jihadi ya shafi fagagen siyasa, al'adu, kafofin labarai da tattalin arziƙi.[15] Haka kuma, ya gabatar da jihadi na bayani domin daƙile tasirin maƙiya Musulunci..[16]
Goyan Bayan Haɗin Kai Musulmi A Duk Duniya
Ayatullahi Khamna'i, yana fassara haɗin kan Musulmi da ma'anar kawar duk wata gaba da ƙiyayya tsakankanin al'ummar Musulmi, kuma ɗaukar hakan yana tilasta komawa kan riƙo da wata ayyananniyar aƙida da mazhaba guda ɗaya.[17] Ya tsaya tsayin daka gaban masu kawo rabuwar kai tsakanin Shi'a da Ahlus-Sunna, ya sanyawa waɗannan mutane suna ƴanShi'ar London da Musuluncin Amurka.[18] A shekarar 2010M, bayan Yasir Habib ya bayyana kalaman rashin ladabi kan A'isha matar Annabi (S.A.W), ba tare da ɓata lokaci ba Sayyid Khamna'i ya fitar da fatawar haramcin wulaƙanta ababen girmamawa a wurin mazhabobin Musulunci.[19] Ya kuma jaddada goyan bayansa ga cibiyoyin haɗin kan Musulmi kamar Majma Jahani Ahlul-Baiti,Taƙribe Mazahibe Islami (Majalisar Duniya ta kusanto da mazhabobin Musulunci) da Majma Jahani (Majalisar Duniya ta Ahlul-Baiti) cikin shirya manyan tarurruka na Duniya tsakankanin mabambantan addinai da mazhabobi da ganawa da malamai na duniyar Musulunci domin ƙarfafa haɗin kai.[20] Haka kuma ya yi gargadi kan hatsarin saƙonnin ayyukan ƴan amshin shata da yaran ƙasashen waje musamman Ingila, ya bayyana su matsayin mutane da suke da tarihi cikin kawo fitinar rarraba tsakanin mazhabobi a duniyar Musulunci.[21]
Sayyid Ali Khamna'i: Wasu suna hiyali suna raya cewa tabbatar shi'anci yana ƙunshe cikin zagi da cin mutunci jagorori ababen girmamawar Ahlus-Sunna. A a samsam hakan ya yi hannun riga da koyarwar Imaman Shi'a, a duniyar Musulunci an samu ɓullar wata tashar Radiyo ko Talabijin da sunan shi'anci ba su da aiki sai zagin jagororin Ahlus-Sunna da ababen girmamawar sauran ƙungiyoyin Musulunci, sanannen al'amari suna karɓar kuɗaɗen aikin da suke yi daga ƙasar Ingila, kuɗaɗen aikinsu yana fitowa ne daga aljihun ƙasar Ingila, wannan shi'anci na Ingila, ka da wani ya yi hiyali da tunanin cewa yaɗuwar shi'anci da aƙidun Shi'a da ƙarfafa imani ɗanshi'a ya dogara da wannan rashin ladabi da zage-zage, a a sam ba haka bane, ba komai suke yi sai ɓata sunan shi'anci. Lokacin da kake cin mutunci da zagin aƙidun mutane ba komai kake sai nesanta shi da shi'anci da kore shi daga fahimtarka kuma babu yadda za ayi ya saurari gaskiyar da kake ƙoƙarin nuna masa.[22]
'Ayatullahi Khamna'i'
Saran jiki da wuƙa ba shi da wata alaƙa da addini ko makokin Imamai. Bidi'a ce, babu kokwanto Allah ba zai yarda da wannan aiki ba. Ni ma bana yarda da duk wani mutum da yake aikata hakan[23]
Batutuwan Al'adu Da Yanki
Ayatullahi Khamna'i yana ɗaukar yaƙi na al'adu matsayin hari ido buɗe domin samun iko da tasiri kan al'ummu.[24] wanda aka fara shi tun lokacin mulkin Rida Shah kuma bayan yaƙin Iraƙ tare da Iran sai ya ci gaba.[25] Haka kuma. Yana ganin kalmar "Yammacin Asiya" matsayin mai maye gurbin kalmar Gabas ta tsakiya kuma ita ce mafi inganci da zama daidai.[26] Motsin juyin juya hali da ya faru a ƙasashen Larabawa a shekarar 2010M, wanda kafafen labarai suka kira shi da farkawar Larabawa[27] Shi ya sa masa suna farkawar Musulunci.[28]
Batun Falasɗinu
- Hanyar warwara ga batun Falasɗinu a ra'ayin Sayyid Khamna'i shi ne jin ra'ayin baki ɗayan al'ummar Falasɗinu daga Musulminsu da Kiristoci da Yahudawa.[29] Ya yi imani hanya ɗaya ta samun ƴancin Falasɗinawa ita ce gwagwarmaya[30] bin hanyar tattaunawa babu wata riba da za ta kawo wa Falasɗinawa sai dai ma asara da ƙara jinkirta samun ƴancin Falasɗinu.[31]
Tattalin Arziƙi Da Gudanarwa Ta Cikin Gida
Ayatullahi Khamna'i ya gabatar da tattalin arziƙi na gwagwarmaya da amfani da ƙarfi da iko na cikin gida a matsayin hanya ƙalubantar takumkumi.[32]Tare da yawan amfani da wannan kalma "Tattalin arziƙi na gwagwarmaya" ta kai ga wannan kalma ta samu shiga cikin adabin siyasa na ƙasar Iran.[33] Domin jawo hankula mutane ga batutuwan al'ada, addini da tattalin arziƙi, ya ɗauki matakin sanya suna ga shekaru na hijira shamsi (Kalandar Farsi).[34] A watan Bahman shekara 1397Sh/2018M, bisa murnar cika shekara 40 da nasarar juyin juya halin Musulunci, ya fitar da jawabi mai suna bayani kan mataki na biyu na juyin juya hali wanda cikinsa ya bayyana tsare-tsare da tanade-tanade na shekaru 40 na juyin juya halin Musulunci.[35]

Hauza (Makarantar Addini) Da Wayewar Musulunci
Ayatullahi Khamna'i cikin wani saƙo da ya aike zuwa ga babban taro na Duniya shekara ɗari da sake kafa hauzar Qom, yana ganin cewa wajibi ne hauza ilimiyya (Makarantar addini) ta kasance mai bunƙasa da kawo sabbin abubuwa, mai ba da amsa ga batutuwa da buƙatu na wannan zamani, tsatace ruhi, mai ɗauke da tunanin juyin juya hali da kuma tanadi da iko cikin tsara al'amuran zamantakewa. Sannan ya bayyana yaɗa sabuwar wayewa da bunƙasar Musulunci matsayin mafi muhimmancin aiki da ya wajaba kan hauzozi.[36]
Adawa Da Sulhu Na Tilashi
Ayatullahi Khamna'i yana ganin gwagwarmaya tafi sauƙin farashi daga sulhu.[37]Ya yi adawa da ƙudurin neman Iran da ta miƙa wuya ta haƙura da haƙƙin na amfana daga makamashin nukiliya. Ya jaddada cewa babu ranar da Iran za miƙa wuya ga yunkuri tilasta mata sulhu ko tilasta mata yaƙi.[38]
'Ayatullahi Khamna'i'
Na'am lallai ina nan kan ra'ayina kan kiran wannan yanki namu da sunan “Yammacin Asiya"ba wai Gabas ta tsakiya ba, jumlar Gabas mai nisa, Gabas ta kusa, Gabas ta tsakiya ba daidai ba ne. Wace nesa? daga Turai, kusa da ina? Zuwa Turai, ma'ana dai suna so su ce Turai ce cibiyar Duniya, duk inda yake nesa da Turai sunansa Gabas mai nisa, duk inda yake kusa da su sunansa Gabas ta kusa-kusa, duk inda yake tsakiya sunansa Gabas ta tsakiya, duka wannan sunaye da Turawa suka gabatar da su, a a fa, ba mu yarda da wannan ba, Asiya wata ƙara ce wani babban yanki na duniya, yana ƙunshe da Gabas, Yamma da tsakiya, mu muna cikin Yammancin Asiya, ba wai Gabas ta tsakiya ba.
Jawabi na ganawa da malaman jami'a 22 Mordad 1391 Shamsi/2012
Ra'yoyinsa Na Fiƙihu
Ayatullahi Khamna'i a fage na addini da fiƙihu yana da ra'ayin haramta saran jiki da wuƙa domin juyayi kuma yana ganin hakan a matsayin bidi'a[39] Yana ganin halaccin yin Itikafi a cikin masallatan da bana juma'a ba amma da niyyar muna sa ran Allah ya bamu lada[40] kuma cikin babin Al-gina'u (Waƙa) da Muzik (Music) yana da ra'ayin cewa duk wata waƙa da take tattare da wasa da wargi tana ɓatarwa daga hanyar shiriya[41] Haka nan, yana ganin muzik tana janyo rashin damuwa da al'amuran addini da wajibai na shari'a kuma haramun ce.[42] Har ila yau. Ya sanar da haramta ƙera nukiliya amfani da shi da sauran makaman kisan ƙare dangi.[43] Kuma zagin ababen girmamawar mazhabobin Musulunci haramun ne..[44] A ra'ayinsa, mace tana gado daga dukkanin dukiyar mijinta ciki har da dukiyar da ba ta cirata kamar gida da fili.[45] Wannan ra'ayi ya saɓa da ra'ayin sauran malaman fiƙihu da suke ganin kaɗai mace za ta samu gado ne a iya dukiyar mijinta da take iya ciratuwa.[46]
Nazarin RayuwarSa A FageFn Karatu
Karatu
Sayyid Ali Khamna'i ya fara karatu daga makaranta ta gida tun yana da shekaru huɗu, daidai lokacin da yake makaranta Firamare ya kammala koyan karatun Kur'ani da tajwidi[47] Ya fara karatun addini a birnin Mashad, ya kammala daurar karatun sharar fage da matakai na hauza a makarantun Sulaiman Khan da Nawab. Daidai lokacin da yake karatun hauza ya ci gaba da karatun Sakandira zuwa shekara biyu na junior secondary.[48]
A shekarar 1952M, ya halarci darasin bahasul kharijul fiƙhi na Sayyid Muhammad Hadi Milani, a shekarar 1956M ya tafi Najaf tare da rakiyar iyalansa ya halarci darasussukan hauzar Najaf, amma sakamakon mahaifinsa ba shi da sha'awar zaman a Najaf sai ya baro can ya dawo Mashad[49] ya halarci darasussukan Ayatullahi Milani kuma a shekarar 1957M, ne ya koma hauzar Qom.[50]
A shekarar 1964M, saboda taimakawa mahaifinsa sai ya bar Qom ya sake komawa birnin Mashad ya koma halartar darasussukan Ayatullahi Milani ya ci-gaba har zuwa 1970M.
Malamansa
Sayyid Jalil Husaini Sistani, Sayyid Jawad Khamna'i, Mirza Muhammad Mudarris yazdi, Hashim Ƙazwini, Sayyid Muhammad Hadi Milani, Sayyid Husaini Ɗabaɗaba'i Burujerdi, Imam Khomaini, Murtada Ha'iri Yazdi, Sayyid Muhammad Muhaƙƙiƙ Damad da Allama Ɗabaɗaba'i sun kasance daga malaman Ayatullahi Khamna'i.[51] Haka kuma an naƙalto cewa ya halarci darasussukan Falsafa na Mujtaba Ƙazwini na gajeran lokaci.[52]
| « | Sayyid Ali Khamna'i cikin maganarsa zuwa ga membobin na musamman da ƙungiyar ilomomin Musulunci na hukumar gidan Talabijin da Radiyo na jamhuriyar Musulunci: dangane da abin da ya shafi fannin ilimomi... ina da ƙwarewa a wannan aiki na ku; ma'ana idan kuna neman wani mutum da zaku tattauna tare da shi a matsayin ƙwararre, ya kamata ku tuntuɓe ni, haƙiƙa ni ɗalibi wanda ya ƙarar da rayuwarsa cikin isar da saƙon ilimomin Musulunci, bawai kaɗai cikin sanin ilimomin Musulunci ba kaɗai-ya wuce haka, idan har ban zuzuta na zurfafa da yawa ba, zan iya cewa shekarun da na yi cikin halartar batutuwan ilimi masu sarƙaƙiya gaske ya kai gwargwadon shekarunsa na haihuwa cikin wannan zama akwai gama-garin mutane, masana da malamai da manyan malaman addini duk mun kasance tare da juna, na zauna mabamban mutane na san menene ilimomi, yaya ake bayaninsu, yaya ake isar da su da kuma yaya muhimmancinsu yake.[53] | » |
Koyarwa

Sayyid Ali Khamna'i tun daga farkon dawowa Mashad, ya shagaltu da koyarwa a suɗuhu ( Matakan karatu na sama a hauza) ya koyar da fiƙihu da usul, haka nan ya kasance yana koyarwa a majalisin tafsirin Kur'ani wanda ƙofarsa ta kasance buɗe ga dukkanin mutane. Daga 1969M, ya fara koyar da ɗalibai darasin tafsirin Kur'ani mai zurfi ya ci gaba har zuwa shekarar 1978M,kafin kama shi da korarsa zuwa Iranshahar.[55] Bayan shekaru ciki har da lokacin da yake shugaban ƙasar Iran ya dawo ya ci-gaba da wannan koyarwa, bayan zama jagora daga shekarar1990M, ne ya fara gabatar da darasin kharijul fiƙhi a Husainiyyar Imam Khomaini ya koyar da babukan jihadi, ƙisasi, kasuwancin haramun da sallah.[56]
Marja'iyya

A cikin shekarar 1995M, bayan rasuwar Muhammad Ali Araki, majalisar malamai mai suna jami'atul mudarrisin hauzatul ilimiyya Qom (Ƙungiyar malamai masu koyarwa a makarantun addini) da ƙungiyar malamai ƴangwagwarmaya, suka ayyana shi matsayin marja'in taƙlidi. Sai dai cewa ya sanar da su cewa Iran ba ta da buƙatuwa da marja'iyyarsa, kaɗai zai karɓi buƙatu da roƙo ne daga ƴanshi'a daga wajen Iran..[57] rubutu na farko da aka wallafa daga gare shi shi ne littafi mai suna Ajwibatul Istifta'at wanda ya ƙunshi amsoshin tambayoyin ƴanshi'a.
Rubuce-rubuce
Ayaullahi Khamna'i ya yi talifi da tarjama cikin fagagen ilimin Rijal (Ilimin sanin marawaita), tafsiri, fiƙihu, aƙida da tarihinin Musulunci. Cikin rubuce-rubucensa za mu iya ishara da Cehar Kutube Asli Ilme Rijal (Litattafai huɗu na asali a ilimin Rijal), Az Jefaye Namaz (Sirrikan Sallah), Guftare Da Babe Sabre (Bincike Game da Haƙuri), Ruhe Tauhid (Ruhin tauhidi). Haka kuma ya tarjama adadin wasu litattafai ciki har da rubuce-rubucen Sayyid Ƙuɗub.
Wasu daga cikin litattafan da aka tattaro sun haɗa da jawabinsa mai suna Ɗarhe Andishe Kulli Dar Kur'an, Falasɗin Az Manzare Ayatullahi Khamna'i, Gina Insane 250 Sale, Shu'a'i Az Nayyire A'azam da kuma Aftabe Dar Mosaf waɗannan rubuce-rubuce ra'ayoyi nasa game da Kur'ani, Annabi da Imaman Shi'a, batutuwan siyasa da zamantakewa da falsafar Musulunci. Haka kuma ya yi waƙar gazali game da haɗuwar Musa (A.S) gaba da gaba tare da Fir'auna da matsafan da Fir'auna ya gayyato, wace an buga ta kuma an yi ishara kanta lokacin ofireshin ɗin wa'adus sadiƙ (Ofireshin kare kai mai suna alƙawari na gaskiya) da ya kasance a shekarar 2024M.[58]
Gwagwarmayar Siyasa Kan Gwamnatin Pahlawi
Ayatullahi Khamna'i ya kasance ɗan gwagwarmaya mai adawa da gwamnatin Pahlawi kuma da masu yaɗa yunƙurin juyin juya halin Musulunci a Iran. Ana jingina fara ayyukansa na siyasa bayan ganawarsa da Sayyid Mujtaba Nawab Safawi a Mashad. Sakamakon gabatar da jawabai da laccoci na suka ga gwamnati mai ci an kama shi an tsare shi a lokuta daban-daban[59] an haramta masa ayyukan addini kamar yin limanci, gabatar da jawabi da koyarwa.[60] Duk da haka ya ci-gaba da gabatar da ayyukansa a ɓoye.[61] Ya fara shirya majalisin tafsirin Kur'ani a makarantar Mirza Jafar, masallacin Imam Hassan da masallacin Alƙibla da kuma gidansa, daga baya a watan Azar shekara ta 1352Sh/1974M, sai aka mayar da majalisin zuwa masallacin karama.[62]
Ya kasance yana da alaƙar sadarwa da tuntuɓa mai ƙarfi tare da Sayyid Mahmud Ɗaliƙani, Mahadi Bazargan da Yadullahi Sahabi da aka tsare su a kurkuku sakamakon goyan bayan Imam Khomaini.[63] Wasu lokuta ya kai zuwa kurkuku domin ziyarta waɗanda aka tsare.[64] Khamna'i tare da wasu adadi daga malaman addini ciki har da Abdur-Rahim Rabbani Shirazi, Sayyid Muhammad Husaini Baheshti, Akbar Hashimi Rafsanjani da Muhammad Taƙiyyu Misbahu Yazdi[65] Ya kasance memba cikin ƙungiyar mutane 11 da aka kafa ta ƙarfafa Hauzar Qom da goyan bayan gwagwarmaya da yaƙar manufofin gwamnatin Pahlawi.[66] Ƙoƙari cikin ƙarfafa marja'iyyar Imam Khomaini sun kasance daga cikin sauran ayyukansa na siyasa.[67]
Tura Shi Gudun Hijira Zuwa Iranshahar Da Jirafte
A watan Azar shekara 1356Sh/1978M, sakamakon ayyukansa na siyasa an kore shi zuwa Iranshahar[68]Sawak a watan Mordad shekara 1357Sh/1978M, sun kore shi zuwa Jirafte.[69] Ya zauna a can har na kusan wata ɗaya da rabi. An fitar da hukuncin korarsa bayan gama taron addu'ar Sayyid Musɗafa Khomaini a masallacin Mulla Hashim da yake Mashad.[70] A lokacin korarsa bai yi ƙasa a gwiwa cikin ci gaba da ayyukansa na siyasa.
Litattafan Aghaye Iranshahar,[71] da Bartab'id[72] riwayoyi ne da ya gabatar da suka ƙunshi halartar kora ta tsawon kwanaki 258.
Bayan Nasarar Juyin Juya Halin Musulunci A Iran
Memba A Majalisar Shura Ta Juyin Juya Hali
Ayatullahi Khamna'i tun farkon kafa majalisar shura ta juyin juya halin Musulunci a watan De shekara ta 1357Sh/1979M, ya kasance yana halartar zamam majalisi[73] ya ci gaba da kasancewa memba a wannan majalisa har zuwa gama aiki a watan Tir shekara ta 1359Sh/1981M.[74] Majalisar shura ta juyin juya halin Musulunci an ɗora mata alhakin yanke muhimman shawarwari game da gwagwarmaya ciki har da tattaunawa da ƙusoshin gwamnatin Pahlawi da ƙasashen waje, kafa kwamitin tarbar Imam Khomaini yayin dawowarsa Iran daga Faransa[75] da gabatar da Mahadi Bazargan a matsayin shugaban ƙasa na gwamnatin wucin gadi.[76]
Halartar Hukumomin Tsaro Da Na Soja
A watan Tir shekarar 1358Sh/1979M, an naɗa shi shugaba kan al'amuran juyin juya hali da ma'aikatar tsaro ya kuma kasance memba a kwamitin kula da harkokin tsaro.[77]Haka kuma ya kasance mai kula da cibiyar kula da muhimman takardu da kuma shugabancin Dakarun Kare Juyin Juya Halin Musulunci. Sai dai cewa a wata Isfandi shekarar 1358Sh/1979M, sakamakon tsayawa takara a majalisar shura ta juyin juya halin Musulunci ya yi murabus daga wannan muƙami.[78] Bisa hukuncin Imam Khomaini a ranar 20 ga watan Ordibeheshi shekara ta 1359Sh/1980M, ya zama wakilin Imam Khomaini cikin babbar majalisar shura ta tsaro kuma kakakinsa a wannan majalisa, a lokacin da yake shugaban ƙasa ya kasance shugaban babbar majalisar shura ta taimakawa harkokin yaƙi.[79]
Taka Rawa Cikin Kafa Jam'iyyar Jamhuriyar Musulunci
Khamna'i tare da Sayyid Muhamad Husaini Baheshti, Muhammad Jawad Bahonar, Akbar Hashimi Rafsanjani da wasu daban, a lokacin gwagwarmayar kafa jamhuriyar Musulunci sun tsaya tsayin daka cikin samar da ƙungiyar siyasa ta gwagwarmaya[80] wace aka kafa ɗauke da suna jam'iyyar jamhuriyar Musulunci a ranar 29 ga watan Bahman 1357Sh/1978M.[81] Ayatullahi Khamna'i ya taka muhimmiyar rawa cikin samar da ƙudurin manufofi da kamfen wannan jam'iyya[82] A watan Shahriwar 1360Sh/1981M, an zaɓe shi matsayin babban sakatare na wannan jam'iyya.[83] A shekarar 1362Sh/1983M, an sake babban sakatare kuma memba na babbar majalisar shura.
Da sunan Allah Mai Rahma, Mai Jin ƙai Godiya ga babban malami, Sayyid al-A'alam Hujjatul al-Islam, Ayatullahi Alhaji Sayyid Ali Khamna'i (Allah ya dawwamar da failarsa). Tun daga lokacin da Hujjat al-Islam, Ayatullahi Montazeri, ya bayyana cewa yana son dakatawa daga jagorancin limancin Jumu'a na Tehran, kuma kasancewar ku, Alhamdulillah, kuna da kyakkyawar tarihin ayyuka da ilimi, wanda ya cancanci jagorancin Jumu'a na Tehran, na naɗa ku a matsayin limamain Jumu'a na Tehran. Ina rokon Allah Maɗaukakin Sarki ya ba ku nasara wajen jagorantar mutane da kuma shiryar da su
Ranar da aka rubuta: Tarihin Ajiya, Imam Khomaini, Sahifa Imam, Cibiyar Tsare-tsare da Wallafa Ayyukan Imam Khomaini, Juzu'i na 12, Shafi na 116.
Limancin Sallar Juma'a A Tehran
Imam Khomaini a ranar 24 ga watan De shekarar 1358Sh/1979M, ya naɗa Ayatullahi Khamna'i limancin sallar juma'a a Tehran.[84] Cikin matakan da ya ɗauka a lokacin da yake a wannan muƙami, akwai ba da shawara game da shirya bita da ƙara juna sani ga limaman juma'a domin samar da kafar sadarwa da daidaito ga limaman juma'a da kuma gabatar da huɗubobi cikin harshen Larabci bayan huɗuba ta biyu cikin harshen Farsi.
Wakilcin Majalisar Shura Ta Musulunci
Ayatullahi Khamna'i cikin zaɓe na daura ta farko ta majalisar shura ta Musulunci wanda aka shirya a watan Isfandi 1358Sh, tare da jaddada goyan ga ƙungiyar malamai ƴangwagwarmaya, jam'iyyar jamhuriyar Musulunci ya samu nasarar shiga majalisa bayan an zaɓe shi daga Tehran kuma ya kasance memba kuma shugaba na kwamitin kula da al'amuran tsaro.
Yunƙurin Kashe Ayatullahi Khamna'i
A ranar 6 ga watan Tir shekara ta 1360Sh/1981M, an yi yunƙurin hallaka shiyayin da yake gabatar da jawabi a masallacin Abu Zar Tehran.[85] Wannan hari ya yi matuƙar jikkata shi da lahanta lafiyar jikinSa daga ɓangaren kafaɗarsa da ƙirjinsa da hannunsa na dama.[86] Da farkon an jingina wannan yunƙurin hallaka shi ga ƙungiyar ta'addanci ta Alfurƙan[87]Amma wasu madogarai sun ɗora alhakin wannan hari kan ƙunƙiyar mujahidun Khalƙi.[88]
Lokacin Da Yake Shugaban Ƙasa
A ranar 10 ga watan Mehr shekara ta 1360Sh/1981M, Sayyid Khamna'i tare da samun kashi 95.11% na ƙuri'u an zaɓe shi a matsayin mutum na uku cikin jerin shugabannin gwamnatin jamhuriyar Musulunci ta Iran.[89] Cikin wannan zaɓe da aka yi bayan shahadar Muhammad Ali Raja'i (Shugaban ƙasar Iran na biyu bayan nasarar kafa gwamnatin Musulunci), babbar majalisar shura ta jam'iyyar jamhuriyar Musulunci da ƙungiyar malamai masu koyarwa a hauzar Qom sun goyi bayan takararsa cikin zaɓen shugaban jamhuriyar Musulunci. Imam Khomaini duk da cewa har zuwa wancan lokaci ya kasance yana adawa da shigar malaman addini takarar muƙamin shugabancin jamhuriyar Musulunci, amma ya amince da takarar Ayatullahi Ali Khamna'i.[90] a ranar 25 Mordad shekara ta 1364Sh/1985M, a karo na biyu ya sake samun ƙuri'u miliyan 12 da dubu 205 da dubu 12 ma'ana kashi 85% daga ƙuri'u miliyan 14 da dubu 238 da 587. Da haka ne aka sake zaɓarsa matsayin shugaban ƙasa a karo na biyu, har zuwa watan Mordad shekara ta 1368Sh/1988M, ya ci gaba da kasancewa kan wannan muƙami.
Imam Khomaini a lokacin shugabancin Ayatullahi Khamna'i domin warware saɓani da bambance-bambance daban-daban na majalisar shura ta Musulunci da kuma majalisar masu gadi cikin rattaba hannu kan daftarori daban-daban, ya amince da kafa majalisar fayyace maslahar gwamnati.[91] Ayatullahi Khamna'i shi ne ya fara kasancewa shugaban wannan majalisa[92] kuma ya ci gaba da zama a wannan muƙami har zuwa ƙarshen daurar shugabancinsa na ƙasar Iran.[93]
Jakadun Ƙasashen Waje
Lokacin shugabancin Ayatullahi Khamna'i ya kai ziyarar aiki zuwa ƙasashen Siriya, Libya, Aljeriya, Fakistan, Tanzaniya, Zimbagwe, Angola, Muzambik, Yogosalabiya, Romaniya, Sin da Koriya ta Arewa.[94] Kafin shugabancin jamhuriyar Musulunci daga ranar 21 ga watan Bahman zuwa 6 ga wata Isfandi shekarar 1359Sh/1980M, ya je ƙasar Indiya domin isar da saƙon Musulunci.[95]
Ayatullahi Khamna'i a ranar 31 ga watan Shahriwar shekarar 1366Sh/1986M, ya gabatar da jawabi cikin zama na 42 na majalisar ɗinkin duniya. Wannan ne karo na farko da wani shugaban jamhuriyar Musulunci ta Iran ya fara halartar zama na majalisar ɗinkin Duniya.[96][Tsokaci 2] Haka kuma a Satumba 1986M, ya halarci a zama karo na takwas da shugabannni ƙasashe takwas da ba na ƙawance ba wanda ya kasance a babban birnin Harare na ƙasar Zimbagwe.[97]
Goyan Bayan Musulmi Ƴangwagwarmaya
Goyan bayan Iran ya ƙaro sosai ga ƙungiyoyin gwagwarmaya a Labanun, Falasɗinu, Iraƙ da Afganistan, taimakon Iran gare su ya ƙarfafa matsayin waɗannan ƙungiyoyi a Yammacin Asiya da ma duniya baki ɗaya.[98] Kafa jam'iyyar haɗin kan Musulunci daga ƙungiyoyi 8 na Afganistan kuma babbar majalisar juyin juya hali ta Iraƙ duka suna cikin waɗannan ayyuka.
Kafa Gidauniyar Da'iratul Ma'arif Islami (Babbar Kundin Bayanai Na Musulunci)
Ayatullahi Khamna'i ya jagoranci kafa gidauniyar Da'iratul Ma'arif Islami a shekarar 1983M, da manufar rubuta rubuta babban kundin bayanai na Musulunci. Ya yi imani cewa Kundin bayanai na Yammacin duniya (Encyclopedia) da suka rubuta su domin bayanan Musulunci mafi yawan lokuta za ka samu cewa an rubuta su ƙarƙashin tasirin tunani na yammacin Duniya.[99] Kundin Bayanai na duniyar Musulunci ya ƙunshi litatattafai jildi sittin, kuma zuwa Ordibeheshti shekara ta 1403Sh/2025M, an samu nasarar wallafa guda 32 da buga su an fitar da su.[100]
Lokacin Shugabancin Jamhuriyar Musulunci Ta Iran
Bayana rasuwar Imam Khomaini a ranar 4 ga watan Yuni 1989M, majalisar ƙwararru ta jagoranci a wannan rana sun shiyra zama tare da zaɓar Ayatullahi Khamna'i matsayin jagoran gwamnatin jamhuriyar Musulunci.[101] Bayan nazarin dokokin mulki da kuma shirya jin ra'ayin dukkanin al'ummar ƙasa, majalisar ƙwararru ta jagoranci bisa la'akari da sabbin dokokin mulki sun sake kaɗa ƙuri'a tare da jaddada goyan bayansu ga zaɓar Ayatullahi Khamna'i matsayin magajin Imam Khomaini. Bisa shaidu na sautin murya da aka fitar daga tattaunawar da ta guda cikin majalisar ƙwararru ta jagoranci, cikin wannan zama, Akbar Hashimi Rafsanjani ya kawo wata magana da Imam Khomaini ya yi wace cikinta ya bayyana Ayatullahi Khamna'i matsayin wanda yake da cancanta da kasancewa magajinsa.[102]
Bayan wannan zaɓe, masu riƙe da mukamai a wannan gwamnati, gidan Imam Khomaini, maraji'an taƙlidi da sauran ɓangarorin al'umma dukkaninsu sun yi mubaya'a ga Ayatullahi Khamna'i.[103] Sayyid Ahmad Khomaini, ya aike da saƙon taya murna ga zaɓarsa jagora ya kuma bayyana cewa wajibi yin biyayya ga umarnonin Waliyul Faƙihi.[104] Wannan mubaya'a ta kasance cikin tsarin gungun jama'a da tarurrukan al'umma cikin sassan ƙasar Iran.[105]
Saƙon Shekara-shekara Zuwa Ga Mahajjata
Aikewa da saƙo na shekara-shekara a taron aikin hajji zuwa ga mahajjata yana daga cikin ayyukan Ayatullahi Khamna'i a lokacin jagorancin jamhuriyar Musulunci.[106] Cikin wannan saƙo ya kasance yana jaddada kira kan batutuwa na duniyar Musulunci da suka haɗa da haɗin kan Musulmi da wazifofin da suke wuyan al'ummar Musulmi.[107] Saƙo na farko da ya fara aikewa ya kasance a shekarar 1990M, cikin wannan saƙo ya jaddada kira kan raya sasanni na siyasa, ibada da tushen barranta daga mushrikai, kuma ya yi magana game da waƙi'ar hajjin jini da cikin wannan waƙi'a hukumar Saudiya ta aikata kisan kiyashi kan mahajjatan Iraniyawa da hana su zuwa hajji.[108] Saƙonsa na ƙarshe da ya aike ga taron mahajjata ya kasance a shekarar 2025M, gabanin shahadarsa.[109]
Jaddada Goyan Baya Ga Ƴan Gwagwarmaya
Ƙawancen Ƴan Gwagwarmaya Ayatullahi Khamna'i ya kasance na gaba-gaba cikin masu goyan bayan ƙungiyoyin gwagwarmaya.[110] Bisa rahotanni na wasu bincike da aka yi, goyan bayansa ga ƙara ƙarfafa ƙarfin ikon ƙungiyoyin gwagwarmaya, musammam na Falasɗinu, ya taimaka cikin canja lissafin gwagwarmaya a yankin Yammacin Asiya.[111]
Ayatullahi Khamna'i Cikin Takaice Magana Kan Tattaunawar Makamashin Nukiliya Iran+5:
Ko a rattaba hannun kan takardar daidaitawa, ko kar a ratttaba hannu, mu ba zamu janye hannu daga taimakon abokanmu a wannan yanki ba: ba zamu dena goyan bayan al'ummar Falasɗinu da ake zalunta ba, ba zamu dena taimakon al'ummar Yaman da ake zalunta ba, haka gwamnatin Siriya, ba zamu dena goyan bayan al'ummar Bahrain da ake zalunta ba, kuma mujahidai na gaskiya ƴangwagwarmaya na Labanun da Falasɗinu, za su ci gaba da kasancewa cikin samun goyan bayanmu[112]
Umarnin Yaƙi Na Soja Tare da Isra'ila
A ranar 14 Afrilu shekara ta 2024M, cikin martani kan harin da Isra'ila ta kai kan ofishin jakadancin Iran a Dimashƙi Siriya, dakarun kare juyin juya halin Musulunci sun harba makamai masu linzami tare da jirage marasa matuƙa zuwa mamayayyar ƙasar Falasɗinu.[113] Wannan shi ne karo na farko da Iran ta tunkari Isra'ila gaba da gaba.[114] Kafin wannan ofireshin da ƙaddamar da hari, Ayatullahi Khamna'i ya ja kunne Isra'ila ya gargaɗeta[115] da cewa za su bata amsa da sai ta yi nadamar taɓa su da ta yi[116] Haka kuma a 23 ga watan Khordad shekara ta 1404Sh/2025M, bayan Isa'ila ta kai hare-haren soja kan Iran tare da kashe wasu adadi daga kwamandoji kare juyin juya hali da masana fasahar makamashin nukiliya, ya shelanta cewa dakarun Iran masu ɗauke da makami da sannu za su kai hari mai nauyin gaske kan Isra'ila[117]Daidai lokacin da ake fitar da jawabansa, dakarun ƙasar Iran sun ƙaddamar da hare-haren soja kan sansanin tsaro da soja cikin mamayayyar ƙasar Falasɗinu
Umarnin Kai Hare-haren Kan Sansanonin Amurka A Yammacin Asiya
Ayatullahi ya bayar da umarnin kai harin makamai masu linzami kan sansaonin Amurka a Yammacin Asiya. Bisa umarninsa dakarun kare juyin juya halin Musulunci a shekarar 2019M, cikin martani kan kashe Ƙasim Sulaimani sun ƙaddamar da hare-haren rokoki da jirage marasa matuƙa kan sansanin Ainul Asad na Amurka da yake Iraƙ. Haka kuma a shekarar 2025M, cikin martani kan hare-haren da Amurka ta kai tashoshin makamashin nukiliya na Iran, dakarun kare juyin juya halin Musulunci sun ƙaddamar da ofireshin Na Busharar Nasara kan sansanin Al'udaida na Amurka da yake a ƙasar Ƙatar.
Kira Kai Tsaye Ga Matasan Yammacin Turai Domin Fahimtar Musulunci
A shekarar 2014M, bayan faruwar wani ta'addanci a ƙasar Faransa ta hannun wata ƙungiya da take jingina kanta da Musulunci, Ayatullahi Khamna'i ya fitar da saƙo zuwa ga matasan ƙasashen turai da Arewacin Amurka, cikin wannan saƙo ya kira su domin fahimtar Musulunci suna buƙatuwa da yin nazarin Kur'ani da salon rayuwar Annabi Akram (S.A.W).[118] Wannan saƙo ƙarƙashin taken "Wasiƙa domin ku"da tarjama shi zuwa yarurruka daban-daban an yaɗa shi a kafofin sadarwa na zumunta.[119] A ranar 8 ga watan Azar shekara ta 1394Sh/2015M, bayan boren masu sanye da ƴarshara ruwan ɗorawa a Paris babban birnin Faransa, ya sake rubuta wata wasiƙa zuwa ga matasan Yammacin turai.[120]
Bayyana Kasancewa Tare da Ɗaliban Jami'a Masu Goyan Falasɗinawa
Ayatullahi Khamna'i a 5 ga watan Khordad shekara ta 1403Sh/2024M, cikin wata wasika da ya fitar zuwa ga ɗaliban jami'a masu goyan bayan Falasɗinawa a jami'o'in Amurka ya bayyana kasancewa tare da su. Cikin wannan wasiƙa ya bayyana waɗannan ɗalibai matsayin ɓangare daga ƙawancen masu gwagwarmaya kuma Amurka ita ce babbar mai kare Isra'ila, ya kuma jaddada ci gaba da ba da kariya ga haƙƙin Falasɗinawa, haka kuma tabbatar da cewa tsayu ƙyam kan hanyar gaskiya yana daga cikin darasussukan da Kur'an ya koyar da su ga mutan, ya kuma musu nasiha kan nazari da fahimtar Kur'ani.[121]
Ma'aikatun Da Aka Samar Tare da Goyan Bayan Ayatullahi Khamna'i
- Majalisar Ahlul-Baiti Ta Duniya (Majalisar Duniya Ta Ahlul-Baiti): An kafa ta a shekarar 1990M. Hukuma ce da take aiki na yaɗa ilimin Kur'ani da Ahlul-Baiti (A.S) da kuma tallafawa mabiya Ahlul-Baiti a faɗin duniya.[122]
- Majalisar Duniya Ta Kusantar Mazhabobin Musulunci, (An kafa ta a shekara ta 1990M,) Wata hukuma ce da ta ƙunshi ƙungiyoyi na malaman addini a duniyar Musulunci domin kusanto da juna tsakanin mazhabobin Musulunci.
- Cibiyar Binciken Kimiyyar Musulunci Ta Kwamfuta (An kafa ta shekarar 1990M,): An samar da wannan cibiya domin sauƙaƙa samun madogarai da matanan ilimomin Musulunci ta hanyar fasahar ƙwaƙwalwar zamani ta tattara bayanai cikin sauƙi.[123]
- Cibiyar Da'iratul Ma'arif Na Fiƙihun Musulunci Bisa Mazhabar Ahlul‑Baiti (A.S) (Cibiyar babban kundin bayanai na fiƙhun Musulunci bisa mazhabar Ahlul-Baiti), an kafa wannan cibiya a shekarar 1991M, cibiya ce ta zurfafa bincike na ilimi a fagen fiƙihu, usul da kalam (Aƙida).
- Jami'atul Mustafa Al-Alamiyya (An kafa ta a 2007M,): wata cibiya ce ta Hauza da aka samar da ita domin tarbiyyar ɗalibai waɗanda ba Iraniyawa ba da yaɗa ilimomin Musulunci.[124]
- Markaz Khadamate Hauzehaye Ilimiyye (An kafa ta shekarar 1991M,) domin gabatar da hidima ga ɗalibai da ba su samu aikin yi da zai ɗauki nauyin rayuwarsu ba da kuma samar musu da matsugunai da sauran hidimomi.[125]
- Hukumar tsayar da sallah: wata hukuma ce ta musamman da take yaɗa tsayar da sallah da faɗaɗa ta.[126]
Aike Da Saƙo Zuwa Ga Zaman Hazara Na Shugabannin Addinai
Ayatullah Khamna'i a Oktoba 2000M, ya aike da saƙo zuwa ga zaman hazara na shugabannin addini wanda aka shirya a majalisar ɗinkin Duniya domin samar da sulhu a Duniya wanda, cikin wannan saƙo ya tunatar da cewa masu neman iko sun yi amfani da addini cikin munanan manufofinsu, kuma babban ƙalubalen da yake gaban jamhuryar Musulunci ta Iran shi ne lalata makirce-makircen da manya-manyan masu neman ƙarfin iko na Duniya da suke neman ƙaƙabawa Iran.[127] Ayatullahi Jawadi Amoli wakilin Iran a wannan zama ne ya karanta wannan saƙo.[128]
Martanoni Kan Barazanar Kashe Ayatullahi Khamna'i
Da Shugaban Ƙasar Amurka Ya Yi Bayan barazanar kashe Ayatullahi Khamna'i da Donal Turom da Natanyaho suka yi a lokacin yaƙin Iran tare da Isra'ila shekarar 2025M, wasu daga cikin maraji'an taƙlidi na Shi'a sun bayyana cewa duk wata hukuma da take barazanar hallaka al'ummar Musulmi ko shugabanta ana la'akari da ita matsayin muharaba (Wanda ya zare makami domin tsoratar mutane).[129]Haka nan an shirya tarurrukan a hauzar Qom da Najaf.[130] A cikin jawabin da Hauzar Najaf ta fitar ta bayyana cewa duk wani yunƙurin cutar da jagoran Iran, daidai yake da shelar yaƙi tare da al'ummar Musulmi kuma ha'intar darajojin wayewar tauhidi ne..[131]
Bayanin kula
- ↑ «تاریخ تولد دقیق رهبر انقلاب به روایت خودشان» Khabar Online.
- ↑ Sharif Razi, Ganjine Daneshmandan, shafi 128.
- ↑ Sharif Razi, Ganjine Daneshmandan, shafi 128.
- ↑ Zangane, Mashahir Madfun Dar Haram Ridawi, juzu'i 1 shafi 77.
- ↑ «Nigahi Guzara ba Zendeginame-ye Hazrat Ayatullahi Uzma Sayyid Ali Husaini Khamna'i,» shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «آستان امامزاده محمد(ع) - تفرش»، ISNA.
- ↑ «Nigahi Guzara ba Zendeginame-ye Hazrat Ayatullahi Uzma Sayyid Ali Husaini Khamna'i,» shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «Nigahi Guzara ba Zendeginame-ye Hazrat Ayatullahi Uzma Sayyid Ali Husaini Khamna'i,» shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ Zangane, Mashahir Madfun Dar Haram Ridawi, juzu'i 1 shafi 458.
- ↑ «Nigahi Guzara ba Zendeginame-ye Hazrat Ayatullahi Uzma Sayyid Ali Husaini Khamna'i,» shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «آیتالله مکارم شیرازی: تهدیدکننده رهبری و مرجعیت حکم «محارب» دارد»، Kamfanin Dillancin Labarai na Jamhuriye Islami, (IRNA).«پاسخ استفتا از مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی نوری همدانی «مدظله العالی» در پی تهدید آمریکا و رژیم صهیونیستی نسبت به مقام معظم رهبری «دامت برکاته»، Ofishin Hazrat Ayatullahi Al-Uzma Nuri Hamadani.
- ↑ «واکنش قاطع مراجع تقلید و علما نسبت به گستاخی ترامپ به رهبر انقلاب»، Kamfanin Dillancin Labarai na Rasa.
- ↑ حوزه علمیه نجف بر علیه تهدید گستاخانه «ترامپ جنایتکار»» مبنی بر ترور امام خامنهای واکنش شدید نشان داد»، Kamfanin Dillancin Labarai na Ɗalibai.
- ↑ Khamna'i, Hamrazmane Husaini, shafi 6.
- ↑ «بیانات آیتالله خامنهای در دیدار تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ بیانات آیتالله خامنهای در دیدار مداحان اهلبیت(ع)، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ Sokhanraniye 19 Mehr,
- ↑ بیانات آیتالله خامنهای در دیدار اقشار مختلف مردم به مناسبت عید غدیر، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «آیتالله خامنهای: توهین به عایشه و هر یک از نمادهای اهل سنت حرام است»، Shafin yanar gizon Khabar Online.
- ↑ «مهمانان کنفرانس وحدت اسلامی روز میلاد پیامبر اسلام(ص) با رهبر انقلاب دیدار میکنند», Kamfanin dillancin labarai na Tasnim.
- ↑ Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.،https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=1190
- ↑ بیانات آیتالله خامنهای در دیدار اقشار مختلف مردم به مناسبت عید غدیر، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ بیانات آیتالله خامنهای در دیدار اعضای مجلس» خبرگان رهبری»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ Ku duba: Daƙɗaƙehaye Farhangi mawallafar Sahba
- ↑ «بیانات آیتالله خامنهای در دیدار جمعی از کارگزاران فرهنگی»، Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «بیانات آیتالله خامنهای در دیدار اساتید دانشگاهها ۲۲ مرداد ۱۳۹۱ش»، Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ Ku dubu: Taƙawi, Rishehaye Bahare Arabi Wa Dominawi Furufashi Rejimehaye Arab, shafi 4.
- ↑ خطبههای ۱۵ بهمن ۱۳۸۹، Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ Sulhe Mirza'i, Falasdin Az Manzare Hazrate Ayatullah Al-Uzma Sayyid Ali Khamna'i',' shafi 599.
- ↑ Sulhe Mirza'i, Falasdin Az Manzare Hazrate Ayatullah Al-Uzma Sayyid Ali Khamna'i',' shafi 487-490.
- ↑ Sulhe Mirza'i, Falasdin Az Manzare Hazrate Ayatullah Al-Uzma Sayyid Ali Khamna'i',' shafi 500.
- ↑ Yusufi, Nizame Iƙtisadi Muƙawamati, shafi 32.
- ↑ Misali, duba:اقتصاد-مقاومتی-چیست، Shafin Khabarnagaran Jawan.
- ↑ «مروری بر نامگذاری سالها توسط رهبر انقلاب از ۱۳۷۸ تا امروز»، Kamfanin Dillancin Labarai na IMNA..ir/others-dialog?id=19286 بررسی علت نامگذاری سالها در گفتوگو با مشاور عالی رهبر انقلاب، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ بیانیه «گام دوم انقلاب» آیتالله خامنهای خطاب به ملت ایران، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «حوزه پیشرو و سرآمد»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «منطق مقاومت | سه. بیشتر بودن هزینه سازش از هزینه مقاومت»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «دومین پیام تلویزیونی رهبر معظم انقلاب خطاب به ملت ایران در پی تهاجم رژیم صهیونی به ایران»،shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «بیانات آیتالله خامنهای در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «احکام اعتکاف، حضور در مسجد واحد»، Shafin Ettala Rasani Daftare Maƙame Mu'azzam Rahbari.
- ↑ Khamna'i, Gina, shafi 444.
- ↑ «ثبت پیام رهبر انقلاب بهعنوان سند در سازمان ملل»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «ثبت پیام رهبر انقلاب بهعنوان سند در سازمان ملل»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «ثبت پیام رهبر انقلاب بهعنوان سند در سازمان ملل»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «بیانات آیتالله خامنهای در دیدار بانوان نخبه در آستانه سالروز میلاد حضرت زهرا(ع)»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ Alal misali ku duba: Najafi Jawahirul Kalam, juzu'i 39, shafi 207-215; Imam Khomaini, Tahrirul Wasila, Juzu'i 2 shafi 397.
- ↑ Behbudi Sharhe Ismi, shafi 49.
- ↑ Arshive-ye Markaze Asnade, lamba 1226.
- ↑ Arshive-ye Markaze Asnade, lamba 1226.
- ↑ Behbudi Sharhe Ismi, shafi 78.
- ↑ «Nigahi Guzara ba Zendeginame-ye Hazrat Ayatullahi Uzma Sayyid Ali Husaini Khamna'i,» shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ Behbudi Sharhe Ismi, shafi 67.
- ↑ «Bayanate Ayatullahi Khamna'i Dar Didare Ba A'azaye «Guruhe Ijtima'i» Sida W Sima Jamhuriye Islami Iran,» shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «جلسه درس خارج فقه»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «سرودهی حضرت آیتالله خامنهای که یک بیت از آن را در آستانه عملیات وعده صادق در جلسهای خواندند»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ .ir/memory-content?id=5467#602 «نگاهی گذرا به زندگینامهی حضرت آیتاللهالعظمی سید علی حسینی خامنهای»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ سخنرانی ۲۳ آذر ۱۳۷۳.
- ↑ «سرودهی حضرت آیتالله خامنهای که یک بیت از آن را در آستانه عملیات وعده صادق در جلسهای خواندند», shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ Domin misali ku duba: Arshive-ye Markaze Asnade Inƙilabe Islami, lamba 1234,: Arshive-ye Markaze Asnade, lamba 614 da 1231-1323.
- ↑ Arshive-ye Markaze Asnade Inƙilabe Islami, lamba 304 da 389 da 575.
- ↑ Arshive-ye Markaze Asnade Inƙilabe Islami, lamba 572 da 576.
- ↑ Arshive-ye Markaze Asnade Inƙilabe Islami, lamba 614.
- ↑ Yarane Imam Be Riwayate Asnade Sawak, juzu'i 1 shafi 468.
- ↑ Bazargan, Yaddasht-ha-ye Ruzane, shafi 422-423.
- ↑ Hashimi Rafsanjani, Daurane Mubaraze, juzu'i 2, shafi 1566.
- ↑ [«نگاهی گذرا به زندگینامهی حضرت آیتاللهالعظمی سید علی حسینی خامنهای»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «نگاهی گذرا به زندگینامهی حضرت آیتاللهالعظمی سید علی حسینی خامنهای»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «روایتی از دیدار دانشجویان با آیتالله خامنهای در ایرانشهر/ تحلیل دقیق آیتالله خامنهای از اوضاع بینالمللی در دوران تبعید»، Shafin Markaze Asnade Inƙilabe Islami.
- ↑ Behbudi, Sharhe Ismi, shafi 602.
- ↑ «اسناد میگویند چرا آیتالله خامنهای به ایرانشهر تبعید شد؟»، Shafin Markaze Asnade Inƙilabe Islami.
- ↑ ««آقای ایرانشهر»؛ سفرنامهی یک تبعید»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «روایت مستند از ۲۵۸ روز تبعید آیت الله خامنه ای در دوران شاه»، Shafin Ittila rasani Hauze.
- ↑ Sutude Paye be Paye Atfab, juzu'i 2 shafi 192.
- ↑ Sa'ili', Shoraye Inƙilbae Islami Iran, shafi 49-62.
- ↑ Qasimpur, Dehe Sarenaweshtsaz, shafi 92-94.
- ↑ Hashimi Rafsanjani, Inƙilab Wa Piruzi, Shafi 169.
- ↑ Sa'ili Shoraye Inƙilbae Islami Iran, shafi 117-118.
- ↑ Hashimi Rafsanjani, Inƙilab Wa Piruzi, shafi 449.
- ↑ https://lib.eshia.ir/12293/04/1321Da'irat al-Ma'arif al-Kubra al-Islamiyya), juzu'i na 4, shafi na 1321.
- ↑ Hashimi Rafsanjani, Inƙilab Wa Piruzi, Shafi 215-218.
- ↑ Jasibi, Tashakkul Wa Faragir, juzu'i 4 shafi 149.
- ↑ Jasibi, Tashakkul Wa Faragir, juzu'i 4 shafi 146.
- ↑ Hashimi Rafsanjani, Ubur Az Bohran Shafi 263.
- ↑ Imam Khomaini, Sahifeye Imam, juzu'i 12 shafi 116.
- ↑ Hashimi Rafsanjani, Inƙilab Wa Piruzi, shafi 176.
- ↑ Qobadi، .ir/file/terror-6-tir/4%201.htm «گزارشی از ماجرای ترور ۶ تیر ۱۳۶۰».
- ↑ «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، Shafin Markaze Asnade Inƙilan Islami.
- ↑ «ترور نافرجام آیت الله خامنهای»، Tibyan.
- ↑ Jamhuri, lamba 6780 shafi 11.
- ↑ Farsi, Zawiyaye Tarikh, shafi 543-544.
- ↑ Imam Khomaini, Sahifeye Imam, juzu'i 20 shafi 463-465.
- ↑ Tattaunawa tare da Hashimi Rafsanjani, «Pishine Wa Karname Majma Tashkis Maslahat Nezam,» shafi 52.
- ↑ Tattaunawa tare da Hashimi Rafsanjani, «Pishine Wa Karname Majma Tashkis Maslahat Nezam,» shafi 68-69.
- ↑ Jamhuri, lamba 2889, shafi 2-12.
- ↑ https://lib.eshia.ir/12293/04/1321Da'iratul Ma'arife Buzurge Islami, juzu'i na 4, shafi na 1321.
- ↑ Jamhuri, lamba 2413, sh 10
- ↑ Jamhuri, lamba 1921, shafi 12
- ↑ https://farsi.Khamna'i .ir/newspart-index?tid=1179
- ↑ دیباچه دانشنامه، سایت دانشنامه جهان اسلام، تاریخ بازدید ۹۵/۹/۸.
- ↑ «انتشار سیودومین جلد دانشنامۀ جهان اسلام»، Shafin yanar gizon Daneshnameh-ye Jahane Islam.
- ↑ «Cegunagi Intikhab Rahbari Da Ijlas Faukal Ade Khubregan,» Hashimi, Bazsazi Wa Sazendagi, shafi 149-151.
- ↑ Jur'eh Nush, Zindaginame Rahbare Mu'azzam Inƙilaab Islami, shafi 265.
- ↑ Hadis, 1/Jam.
- ↑ Jamhuri, lamba 2924, shafi 3.
- ↑ Keyhan, Lamba 136310, Jamhuri, lamba 2929, jamhuri lamba, 2972, jamhuri lamba 2979.
- ↑ پیام حج، ابتکار امام بود، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ مهمترین وظایف امت اسلام درباره مسائل جهان اسلام، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ .ir/message-content?id=2332 «پیام آیتالله خامنهای به کنگره عظیم حج»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ .ir/message-content?id=60331 «پیام به حجاج بیتالله الحرام»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ Misali, duba: «بیانات در دیدار اعضای مجمع جهانی اهلبیت علیهمالسلام و اتحادیهی رادیو و تلویزیونهای اسلامی»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ Ahmadi Muƙaddam da wasu, «Tabyine Naƙshe Imam Khamna'i Dar Hidayat Wa Rahbari Jabhe Muƙawamat,» Sha 38.
- ↑ خطبههای نماز عید فطر آیتالله خامنهای ۱۳۹۴ش، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «دهها فروند پهپاد و موشک به سمت سرزمینهای اشغالی شلیک شد»، Kamfanin Dillancin Labarai na Jamhuriye Islami Iran (IRNA).
- ↑ «رویارویی مستقیم نظامی با اسرائیل چه تاثیری بر زندگی شهروندان عادی ایران میگذارد؟»، EuroNews Motamedi, "'True Promise': Why and how did Iran launch a historic attack on Israel?», Al Jazeera Media Network.
- ↑ .ir/speech-content?id=56031 «خطبههای نماز عید فطر»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ .ir/speech-content?id=56031 «خطبههای نماز عید فطر»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ ShafinOfishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i،https://farsi.Khamna'i .ir/news-content?id=60426.
- ↑ نامهای برای تو، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ بازتاب پیام آیتالله خامنهای در رسانهها، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.در CNN; در BBC.
- ↑ نامه رهبر انقلاب به عموم جوانان غربی، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «نامه حضرت آیتالله خامنهای به دانشجویان حامی مردم فلسطین در دانشگاههای ایالات متحده آمریکا»، shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «آشنایی با مجمع جهانی اهلبیت(ع)»، Shafin yanar gizon Ahlul Baiti.
- ↑ «معرفی مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور)»، Shafin Markaze Tahƙiƙat Kwamfuyatari Ulum Islami (Nur).
- ↑ «اساسنامه نهاد علمی و آموزشی جامعة المصطفی العالمیة»، Cibiyar Markaze Pajuheshhaye Majlis Shoraye Islami.
- ↑ «معرفی مرکز خدمات حوزههای علمیه»، Shafin yanar gizon Markaze Khadmat Hauzehaye Ilmi.
- ↑ Alguraifi, Khalifatul Imamil Rahil, shafi 175-204.
- ↑ پیام آیتالله خامنهای به اجلاس هزاره رهبران روحانی ادیان.
- ↑ گزارش هزاره ادیان.
- ↑ «آیتالله مکارم شیرازی: تهدیدکننده رهبری و مرجعیت حکم «محارب» دارد»، Kamfanin dillancin labarai na Jamhuri, «پاسخ استفتا از مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی نوری همدانی «مدظله العالی» در پی تهدید آمریکا و رژیم صهیونیستی نسبت به مقام معظم رهبری «دامت برکات, shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- ↑ «واکنش قاطع مراجع تقلید و علما نسبت به گستاخی ترامپ به رهبر انقلاب، Kamfanin dillancin labarai na RASA
- ↑ حوزه علمیه نجف بر علیه تهدید گستاخانه «ترامپ جنایتکار» مبنی بر ترور امام خامنهای واکنش شدید نشان داد»، Kamfanin dillancin labarai na Daneshju.
Tsokaci
- ↑ Tafrish wani gari ne a a tsakiyar Iran
- ↑ Muhammad Ali Raja'i a matsayinsa na firaministan Iran ya halarci taron majalisar tsaro ta majalisar dinkin duniya
Nassoshi
- «سرودهی حضرت آیتالله خامنهای که یک بیت از آن را در آستانه عملیات وعده صادق در جلسهای خواندند»(Waƙar Ayatullahi Khamna'i da suka karanta kafin oforeshin na Wa'adus Sadiƙ), shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i, tarihin shigarwa 11 Agusta 1992M, tarihin ziyara: 18 Yuli 2024M.
- «بیانات آیتالله خامنهای در دیدار جمعی از کارگزاران فرهنگی», (Bayanin Ayatullah Khamna'i ga wasu ma'aikatan al'adu), shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i, tarihin shigarwa 9 Mayu 20009M,tarihin ziyara: 11 Yuli 2024M.
- Arshive-ye Markaze Asnade Inƙilabe Islami (Rumbun adana takardu na Cibiyar Tarihin Juyin Juya Halin Musulunci.)
- Arshive-ye Markaze Pazhuhesh wa Asnade Riyasat-e Jomhuri, Parvande-ha-ye Dowre-ye Riyasat-e Jomhuri-ye Ayatullahi Khamna'i. (Cibiyar adana takardu na bayanan juyin juya halin Musulunci.Shugaban ƙasa fayilolin shugabancin Ayatullahi Khamna'i).
- "Golshan Abrar," da haɗin gwiwa tare da wasu jama'a daga masu bincike a Hauzar ilimi Qom, mawallafar Ma'ruf, 1379Sh.
- Imam Khomaini dar ayine Asnade be Rewayat Sawak, Tehran, Cibiyar Tanzim Wa Nashre Asare Imam Khomaini, 1386Sh.
- «Tadawume Aftab:Vizhe-name-ye aghaze bistomin sale rahbariye Hazrat Ayatullahi Khamna'i,» (Ci gaban Rana mujalla ta Musamman shekara ta 20 da fara jagorancin Ayatullahi Khamna'i), a jaridar Jame Jam, Agusta 2008M.
- Tarikhe Ulama-ye Khurasan, be kusheshe Mirza Abdur-Rahman, Mashhad, Mashhad, 1341Sh.
- Yarane Imam Be Riwayate Asnade Sawak, Tehran, Cibiyar Barrasi Asnade Tarikhi Wezarat Ittila'at, 1376–1382Sh.
- Agha Buzurg Tehrani, Muhammad Muhsin,Ɗabaƙat A'lam ash-Shi'a, Tehran, 1388Sh.
- Bazargan, Mahadi, Yaddasht-ha-ye Ruzane, Tehran, 1376Sh.
- Behbudi, Hedayatullah, Sharhe Ismi: Zindagi-name-ye Ayatullahi Sayyid Ali Khamna'i, (1318-1357) Tehran, Cibiyar Mutala'at aa Pajusheshhaye Siyasi, 1391Sh.
- Hashimi Rafsanjani, Akbar, Daurane Mubaraze, da haɗin gwiwa da Hashimi, Tehran, Ofishin wallafa na Ma'aref Inƙilab, 1376Sh.
- Imam Khomaini, Sahifye Imam, Tehran, Cibiyar Tanzim Wa Nashre Asare Imam Khomaini, 1389Sh.
- Jalali, Gholamreza, Mashhad dar Bamdade Nehzate Islami, 1378Sh.
- Kasrawi, Ahmad, Ƙiyame Shaik Muhammad Khiyabani, Tehran, 1376Sh.
- Khamna'i , Sayyid Ali Husaini, Tarhe Kulli Andishe Islami dar Qur'an, Tehran, Cibiyar Farhangi Iman Jehadi (Sahba), bugu na biyu, 1392Sh.
- Khamna'i, Sayyid Ali Hosseini, Gina, Tehran, Fiƙhe Ruz, 1398Sh.
- Qasimpur, Dawud, Dehe Sarenaweshtsaz, Tehran, Cibiyar Asnade Inƙilab Islami.
- Sharif Razi, Muhammad, Ganjine Daneshmandan, Tehran, 1354Sh.
- Sulhe Mirza'i, Sa'id, 'Falasdin Az Manzare Hazrate Ayatullah Al-Uzma Sayyid Ali Khamna'i Inƙilab Islami," Tehran, Mawallafar Inƙilab Islami, 1397Sh.
- Taƙawi, Sayyid Muhammad Ali ریشههای بهار عربی و دومینوی فروپاشی» رژیمهای عرب (تعیینکنندگی عوامل کوتاهمدت و نقش مدیریت سیاسی)»،(Tushen bazarar Larabawa da durƙushewar hukumomin Larabawa (Tasirin guguwa ta gajeran lokaci da rawar gudanarwar siaysa), Daura ta 3, lamba11, Disamba 2017M.
- Zangane QasImabadi, Ibrahim, Mashahir Madfun dar Haram Ridawi: Aleman Dini," Mashhad, Gidauniyar Bunyade Pajuheshhaye Astan Quds Ridawi, 1382Sh.
- «نگاهی گذرا به زندگینامهی حضرت آیتاللهالعظمی سید علی حسینی خامنهای», (Nazari gajeriyar tarihin rayuwar Ayatullahi Sayyid Ali Hosseini Khamna'i ), Shafin yanar gizo na Khamna'i .ir, ranar da aka wallafa Maris 2014M, ranar ziyara: 23 Yuli 2023
- «نگاهی گذرا به زندگینامهی حضرت آیتاللهالعظمی سید علی حسینی خامنهای», (Nazari gajeriyar tarihin rayuwar Ayatullahi Sayyid Ali Hosseini Khamna'i ), Khamna'i .ir, Tarihin shigarwa: 21 Maris 2014M, Tarihin ziyara: 3 Yuni 2021M.
- «نامه حضرت آیتالله خامنهای به دانشجویان حامی مردم فلسطین در دانشگاههای ایالات متحده آمریکا»,(Wasikar Ayatullahi Khamna'i ga ɗaliban masu goyon bayan Falasdinu a jami'o'in Amurka), shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.Tarihin shigarwa: 21 Maris 2014M, Tarihin ziyara: 3 Yuni 2021M.
- «بیانات آیتالله خامنهای در دیدار مردم سقز»، ( Bayanin Ayatullahi Khamna'i a taron ganawa da mutanen Saƙƙez), shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i, tarihin shigarwa 9 Mayu 2009M, tarihin ziyara: 11 Yuli 2024M.
- بر نامگذاری سالها توسط رهبر انقلاب از ۱۳۷۸ تا امروز», (Bita kan suna-sunan shekarun da shugaba ya bayar daga 2019M, zuwa Yau), Kamfanin labarai na IMNA, tarihin shigarwa:19 Maris 2024M, tarihin ziyara: 11 Yuli 2024M.
- «آستان امامزاده محمد(ع) - تفرش», (Haramin Imamzadeh Muhammad (A.S) Tafrish), Kamfanin labarai na ISNA, shigarwa: 5 Disamba 2017M, Ziyara: 18 Yuli 2024M.
- «کنگره بین المللی اندیشههای قرآنی امام خامنهای برگزار شد»، (Taron na Duniya kan tunanunnukan Imam Khamna'i a game da Kur'ani), Jaridar Keyhan, 3 Mayu 2024M.
- https://farsi.Khamna'i .ir/newspart-index?tid=1179. shafin Ofishin Hifze Wa Nashre Asare Hazrat Ayatullahi Uzma Khamna'i.
- Ashnayi ba Majlise Shoraye Islami, be kushesh-e Rawabete Umumiye Majlise Shoraye Islami, Tehran. 1360Sh.
- Dukkan maƙaloli masu kalaman da ba su da madogara
- Templates
- Jagororin Jamhuriyar Musulunci Ta Iran
- Maraji'an Taƙlidi A Ƙarni Na 15 (Hijira)
- Malamai Masu Fafutuka A Juyin juya Halin Musulunci Na Iran
- Maraji'an Taƙlidi Mazauna Tehran
- Limaman Juma'a Na Tehran
- Masu Goyan Bayan Kusanto Da Mazhabobin Musulunci
- Wakilan Majalisar Kwararrun Jagoranci A Iran (Daura Ta Farko)
- Masu Gabatar Da Wa'azi A Husainiyyar Irshad
- Malaman Shi'a Daga Mashad
- Almajiran Sayyid Muhammad Hadi Milani
- Malaman Shi'a Da Gwamnatin Pahlawi Ta Tura Gudun Hijira
- Wakilan Imam Khomaini A Cikin Hukumomin Jamhuriyar Muslunci Ta Iran
- Shugabannin Jamhuriyar Musulunci
- Membobin Jam'iyyar Jamhuriyar Musulunci Ta Iran
- Sharifai Jikokin Husaini
- Malaman Shi'a Ƴan Siyasa
- Malaman Hauza Ilimiyya Tehran A Ƙarni Na 14 (Kalandar Farsi)
- Wakilan Majalisar Shura Ta Musulunci Ta Iran
- Mutanen Da Suka Yi Karatu A Hauzar Mashad (Daga Zamanin Kundin Mulki Zuwa Gaba
- Fursunonin Gwamnatin Pahlawi
- Mutanen Da Isra'ila Ta Musu Kisan Gilla
- Mutanen Da Amurka Ta Musu Kisan Gilla
- Mutanen Da Suka Rasu A Shekara Ta 1447 (Hijira)
- Mutanen Da Suka Rasu A Shekara Ta 1404 (Kalandar Farsi)
- Mutanen Da Suka Rasu A Shekara Ta 2026
- Malaman Shi'a Da Suka Yi Shahada