Jump to content

Daƙiƙa:Huɗubar Wasila

Daga wikishia
Huɗubar Wasila
Maudu'i‌Bayanin siffofin Allah, wa'azozin gyaram ɗabi'a da bayanin muƙamin wasila da matsayin Imam Ali (A.S) da karkacewar al'umma cikin batun halifancin Annabi (S.A.W)
Ya Fito DagaImam Baƙir (A.S) daga Imam Ali (A.S)
Asalin MarawaiciJabir Bin Yazid Ju'ufi
Madogaran Shi'aAl-Kafi da Al-Amali Shaik Saduƙ, Tuhaful Uƙul
Hadis Silsilatuz ZahabHadis SaƙlainiMaƙbulatu Umar Bin HanzalaHadis Ƙurbu NawafilHadis Mi'irajHadis WilayaHadis WisayaHadis Junud Aƙli Wa JahalHadis Shajara


Huɗubar wasila, (Larabci: خطبة الوسيلة) tana cikin huɗubobi da ake jinginawa su ga Imam Ali (A.S) huɗuba ce da ta ƙunshi wa'azozi na gyara halaye da batutuwa kamar matsayi da darajojin Imam Ali (A.S) da karkacewar da Musulmi suka cikin halifancin Annabi (S.A.W), muƙamin wasila da waƙi'ar ghadir. An ce Imam Ali (A.S) ya yi wannan huɗuba a Madina kwanaki bakwai bayan wafatin Annabi (S.A.W), kuma ta samu wannan shahara da suna na huɗubar wasila sakamakon ambaton wasila cikinta, wasila muƙami ne na musammam da aka keɓance Annabi (S.A.W) da shi ranar alƙiyama.

An naƙalto cikakken matanin huɗubar wasila a cikin littafi Al-Kafi ɓangaren rauda, haka nan, ta zo cikin sassan sauran madogarai na hadisi ciki har da Al-Amali Shaik Saduƙ, Man La Yahduruhul Faƙihu da Tuhafaul Uƙul. Cikin wannan huɗuba akwai bayanin siffofin Allah da yabonsa, da kuma wa'azozi na gyaran ɗabi'a da bayanin hanyoyin samun farin ciki da amfanuwa daga ni'imomin duniya.

Wannan huɗuba ba ta zo a cikin Nahjul Balaga ba, haka kuma isnadinta yana da rauni, sai dai kuma tare da haka Muhammad Baƙir Majlisi tare da jingina bisa shuhura da kuma abin da take ƙunshe da shi, ya tafi kan ingancinta kuma babu buƙatar neman isnadinta.

Dalilin Sanya Suna

Ana kiran wannan huɗuba da suna huɗubar wasila saboda Imam Ali (A.S) cikinta ya yi magana game da wasila (Matsayi) da kuma yadda yake.[1] An ce wasila wani muƙami ne na musammam da aka keɓance Annabi (S.A.W) da shi a ranar alƙiyama.[2] A cikin wannan huɗuba ya zo cewa Allah ya yiwa Annabi (S.A.W) alƙawarin ba shi muƙamin wasila, muƙami ne da yake matsayi matattakala zuwa Aljanna kuma mafi ɗaukakar darajojin kusanci ga Allah, ƙurewar mafi girman buri da muƙami wanda yake da dubunnan gadoji da tsani, kuma Manzon Allah (S.A.W) yana da wani matsayi na haske, wand aya zarce dukkanin aljanna girma, kuma Imam Ali (A.S) yana a wani matsayi da ke ƙasa da matsayin Manzon Allah (A.S).[3]

Bisa naƙalin Kulaini a cikin littafin Al-Kafi, ya bayyana cewa Imam Ali (A.S) ya gabatar da wannan huɗuba a garin Madina kwanaki bakwai bayan wafatin Annabi (S.A.W).[4] An naƙalto daga Imam Baƙir (A.S) cewa Imam Ali (A.S) ya gabatar da huɗubar wasila bayan kammala harhaɗa Kur'ani.[5]

Abin da Yake Ciki

Huɗubar wasila an buɗe ta tare da godiya da yabo ga Allah da bayanin siffofin Allah[6] Haka cikin wannan huɗuba Imam Ali (A.S) ya gabatar da wa'azozi da nasiha kan gyara halaye, haƙiƙanin hanyar farin ciki da kuma amfanuwa da ni'imomin daban-daban da Allah ya saukar, ya kuma yi magana kan matsayi da muƙaminsa da kuma bayyana kauce hanya da al'umma ta yi cikin halifancin Annabi (S.A.W)[7] muƙamin wasila,[8] da waƙi'ar ghadir.[9]

Cikin wani ɓangare na huɗubar, Imam Ali (A.S) ya yi ishara game da yawaita da kuma girman darajoji da falalolinsa, ya kuma bayyana kansa a matsayin zikiri, imani, Kur'ani, addini[10] jirgin Nuhu, Naba'ul Azim da Siddiƙul Akbar.[11] Ali Bin Abi Ɗalib a cikin wani sashe daban, tare da jingina da riwayar "Lallai matsayin Ali daga gare ni kamar matsayin da Haruna yake da shi ne daga Musa sai dai ni babu Annabi a bayana" da waƙi'ar ghadir, ya tabbatar halifancinsa ya kuma yi nuni da ƙwace masa halifanci da halifa na farko da na biyu suka yi, ya kuma zarge su kan wannan aiki.[12]

Madogaran Wannan Huɗuba

An naƙalto cikakkiyar huɗubar wasila a sashen Rauda cikin littafin Al-Kafi na Kulaini daga malaman Shi'a a ƙarni na uku da huɗu hijira ƙamari.[13] Haka nan wanann huɗuba ta zo a sassan madogarai kamar Al-Amali Shaik Saduƙ<refShaykh Saduq, Al-Amali, 1376 Hijira Shamsi (1997-1998 Miladiyya) , shafi na 320-322.</ref> da Man La Yahduruhul Faƙihu na Shaik Saduƙ daga malaman Shi'a a ƙarni na huɗu hijira ƙamari[14] da Tuhaful Uƙul na Ibn Shu'uba Harrani daga malaman fiƙihu na Shi'a a ƙarni na huɗu hijira ƙamari.[15] Sai dai kuma wannan huɗuba babu ita cikin Nahjul Balaga;[16] amma an kawo ta a cikin littafin Tamamu Najhul Balaga.[17]

Isnadi Da Inganci

Jabir Bin Yazid Ju'ufi ne ya naƙalto huɗubar wasila daga Imam Baƙir (A.S) daga Imam Ali (A.S).[18] Jabir ya kasance cikin keɓantattun sahabban Imam Baƙir (A.S)[19] da Imam Sadiƙ (A.S).[20] Tare da haka malaman ilimin Rijal (Ilimin sanin mazajen riwaya) sun yi saɓani game da amincewa da kuma dogara da shi;[21] Ahmad Bin Ali Najashi (Rasuwa:450H) ya siffanta da jumlar "Fi Nafsihi Mukhtalaɗ" jumla ce da take nuni da raunanar marawaici, sannan kuma waɗanda suka rawaito wannan huɗuba daga gare shi kamar Amru Bin Shimri[22] suma ana la'akari da su matsayin raunana[23] tare da haka, Ibn Gada'iri (Rasuwa: Kafin shekara 450H) ya yi la'akari da Jabir matsayin siƙa (amintacce) amma kuma yana ganin baki ɗayan marawaitan da suka naƙalto riwaya daga gare shi a matsayin raunana.[24] Allama Hilli (Rasuwa:726H) bai fifita ko ɗaya daga cikin ra'ayoyin biyu a kan ɗayan ba game da Jabir.[25]

Allama Majlisi, babban malamin fiƙihu da hadisi na Shi'a a ƙarni na 11-12 hijira ƙamari, yana ganin isnadin huɗubar wasila a matsayin isnadi mai rauni, amma bisa la'akari da ƙarfi da ingancin abubuwan da hadisin yake ƙunshe da su da shuhura ya ajiye wannan hadisi matsayin ingantaccen hadisi da baya buƙatuwa da isnadi.[26]

Bayanin kula

  1. Mazandarani, Sharh al-Kafi, 1382 Hijira (1962-1963 Miladiyya) , juzu'i na 11, shafi na 202.
  2. Kulayni, Al-Rawdah min al-Kafi, fassara: Sayyid Hashim Rasuli Mahallati, 1364 Hijira Shamsi (1985-1986 Miladiyya) , juzu'i na 1, shafi na 25.
  3. Kulayni, Al-Kafi, 1407 Hijira (1986-1987 Miladiyya) , juzu'i na 8, shafi na 24 da 25.
  4. Kulayni, Al-Kafi, 1407 Hijira (1986-1987 Miladiyya) , juzu'i na 8, shafi na 18.
  5. Kulayni, Al-Kafi, 1407 Hijira (1986-1987 Miladiyya) , juzu'i na 8, shafi na 18.
  6. Kulayni, Al-Kafi, 1407 Hijira (1986-1987 Miladiyya) , juzu'i na 8, shafi na 18.
  7. Husayni Tehrani, Imam Shinasi, 1426 Hijira (2005-2006 Miladiyya) , juzu'i na 10, shafi na 145-147.
  8. Kulayni, Al-Kafi, 1407 Hijira (1986-1987 Miladiyya) , juzu'i na 8, shafi na 24 da 25.
  9. Kulayni, Al-Kafi, 1407 Hijira (1986-1987 Miladiyya) , juzu'i na 8, shafi na 27.
  10. Kulayni, Al-Kafi, 1407 Hijira (1986-1987 Miladiyya) , juzu'i na 8, shafi na 27 da 28
  11. Kulayni, Al-Kafi, 1407 Hijira (1986-1987 Miladiyya) , juzu'i na 8, shafi na 30
  12. Kulayni, Al-Kafi, 1407 Hijira (1986-1987 Miladiyya) , juzu'i na 8, shafi na 27-30..
  13. Kulayni, Al-Kafi, 1407 Hijira (1986-1987 Miladiyya) , juzu'i na 8, shafi na 18-30. .
  14. Shaykh Saduq, Man la Yahduruhu al-Faqih, 1413 Hijira (1992-1993 Miladiyya) , juzu'i na 4, shafi na 406..
  15. Ibn Shu'bah Harrani, Tuhaf al-'Uqul, 1404 Hijira (1983-1984 Miladiyya) , shafi na 93-100.
  16. Makarim Shirazi, Payam-i Imam Amir al-Mu'minin (A.S.), 1386 Hijira Shamsi (2007-2008 Miladiyya) , juzu'i na 12, shafi na 219, 233, 229 da 319.
  17. Musawi, Tamam Nahj al-Balaghah, 1376 Hijira Shamsi (1997-1998 Miladiyya) , shafi na 147, Khutuba ta 12.
  18. Kulayni, Al-Kafi, 1407 Hijira (1986-1987 Miladiyya) , juzu'i na 8, shafi na 18; Shaykh Saduq, Al-Amali, 1376 Hijira Shamsi (1997-1998 Miladiyya) , shafi na 320.
  19. Ibn Shahr Ashub, Manaqib Al Abi Talib, 1379 Hijira (1959-1960 Miladiyya) , juzu'i na 4, shafi na 211.
  20. Ibn Shahr Ashub, Manaqib Al Abi Talib, 1379 Hijira (1959-1960 Miladiyya) , juzu'i na 4, shafi na 281.
  21. Allamah Hilli, Rijal al-'Allamah al-Hilli, 1411 Hijira (1990-1991 Miladiyya) , shafi na 35.
  22. Kulayni, Al-Kafi, 1407 Hijira (1986-1987 Miladiyya) , juzu'i na 8, shafi na 18; Shaykh Saduq, Al-Amali, 1376 Hijira Shamsi (1997-1998 Miladiyya) , shafi na 320.
  23. Najashi, Rijal al-Najashi, 1365 Hijira Shamsi (1986-1987 Miladiyya) , shafi na 128.
  24. Ibn Ghadhairi, Al-Rijal, 1364 Hijira Shamsi (1985-1986 Miladiyya) , shafi na 110.
  25. Allamah Hilli, Rijal al-'Allamah al-Hilli, 1411 Hijira (1990-1991 Miladiyya) , shafi na 35.
  26. Majlisi, Mir'at al-'Uqul, 1404 Hijira (1983-1984 Miladiyya) , juzu'i na 25, shafi na 25.

Nassoshi

  • Ibn Shu'bah Harrani, Hasan ibn Ali, Tuhaf al-'Uqul, bincike da gyara: Ali Akbar Ghaffari, Qom, Jami'ah-yi Mudarrisin, bugu na biyu, 1404-1363 Hijira (1983-1985 Miladiyya) . (Shekarar 1363 HS = 1984-1985 Miladiyya)
  • Ibn Shahr Ashub Mazandarani, Muhammad ibn Ali, Manaqib Al Abi Talib (A.S.), Qom, 'Allamah, bugu na farko, 1379 Hijira (1959-1960 Miladiyya) .
  • Ibn Ghadhairi, Ahmad ibn Husayn, Al-Rijal, bincike da gyara: Muhammad Rida Husayni, Qom, Dar al-Hadith, bugu na farko, 1364 Hijira Shamsi (1985-1986 Miladiyya)
  • Husayni Tehrani, Sayyid Muhammad Husayn, Imam Shinasi, Mashhad, 'Allamah Tabatabai, bugu na uku, 1426 Hijira (2005-2006 Miladiyya) .
  • Shaykh Saduq, Muhammad ibn Ali, Al-Amali, Tehran, Kitabchi, bugu na shida, 1376 Hijira Shamsi (1997-1998 Miladiyya) .
  • Shaykh Saduq, Muhammad ibn Ali, Man la Yahduruhu al-Faqih, bincike da gyara: Ali Akbar Ghaffari, Qom, Daftar-i Intisharat-i Islami, bugu na biyu, 1413 Hijira (1992-1993 Miladiyya) .
  • Allamah Hilli, Hasan ibn Yusuf, Rijal al-'Allamah al-Hilli, bincike da gyara: Muhammad Sadiq Bahr al-'Ulum, Najaf, Dar al-Dhakha'ir, bugu na biyu, 1411 Hijira (1990-1991 Miladiyya) .
  • Kulayni, Muhammad ibn Ya'qub, Al-Rawdah min al-Kafi, fassara: Sayyid Hashim Rasuli Mahallati, Tehran, Intisharat-i 'Ilmiyyah Islamiyyah, bugu na farko, 1364 Hijira Shamsi (1985-1986 Miladiyya) .
  • Kulayni, Muhammad ibn Ya'qub, Al-Kafi, Tehran, Al-Islamiyyah, bugu na huɗu, 1407 Hijira (1986-1987 Miladiyya) .
  • Makarim Shirazi, Nasir, Payam-i Imam Amir al-Mu'minin (A.S.), Tehran, Dar al-Kutub al-Islamiyyah, bugu na farko, 1386 Hijira Shamsi (2007-2008 Miladiyya)
  • Musawi, Sayyid Sadiq, Tamam Nahj al-Balaghah, Mashhad, Mu'assasah-yi Imam Sahib al-Zaman (A.S.), 1376 Hijira Shamsi (1997-1998 Miladiyya) .
  • Najashi, Ahmad ibn Ali, Rijal al-Najashi, Qom, Daftar-i Nashr-i Islami, bugu na shida, 1365 Hijira Shamsi (1986-1987 Miladiyya)