Jump to content

Fuztu Wa Rabbil-Ka'aba

Daga wikishia

Fuztu wa Rabbil-Ka'aba (Larabci:فُزْتُ وَرَبِّ الْكَعْبَة) jumla ce daga Imam Ali (A.S), ma'ana "Na rantse da Ubangijin Ka'aba na rabauta,[1] Bayan sara da takobi da akai masa a daran 19 ga watan ramadan shekara ta 40 bayan hijira, ya ambaci wannan jimlar.

An zana kalmomin Fuztu wa Rabbbil Al-Kaaba akan bagadin Masallacin Kufa

Kamar yadda Ibn Ƙutaiba Dinuri, masanin tarihi na Ƙarni na 3 bayan hijira ya ce, Ibn Muljam ya tafi wajen Ali (AS) lokacin da yake Sallah sai ya ce: Hukunci na Allah ne, ba kai ba, anan ne ya ɗaga takobi ya sari kan Imam Ali (A.S). sai Imam Ali (A.S) ya ce: "Fuztu wa Rabbil-Ka'aba", wato na rantse da ubangijin Ka'aba na rabauta[2] Murtada Muɗahhari (Rasuwa: 1979M), ya ambaci wannan magana a matsayin shaida da za a iya tabbatar da cewa tabbas a addinin Musulunci shahada ita ce nasara ga shahidi, ba zata taɓa zama taɓewa ko faɗuwa ba,[3] Don haka shahada abun farin ciki da murna ce[4] A cikin tarjamar Ayatullah Makarim Shirazi na Nahj al-Balagha, an kuma ambatar wannan magana a matsayin shaida kan lamarin cewa ruhin Imam Ali (A.S) bai ta'allaƙa da abin duniya ba, sai dai yana da alaƙa ne da duniyar sama da mala'iku da Ubangiji; Don haka Imam ya ɗauki bugu da saran da Ibn Muljam ya yi masa matsayin share fage na haɗuwa da Ubangijinsa.[5]

Malaman Shi'a irin su Sayyid Radi[6] Ibn Shahre Ashub[7] da malaman Ahlus-sunna irin su Ibn Asir[8] da Balazuri[9] sun ruwaito hakan, Sai dai wasu majiyoyi da dama daga baya sun naƙalto lafazin "Fuztu bi rabbil-kaaba" a maimakon wannan jimlar da dan canji kaɗan.[10]

Sai dai Ibn Abdul-Barri masanin tarihi na Ƙarni na 5 bayan hijira ya ce : kafin Imam Ali (A.S) ya faɗi wannan jimlar, Haram Bin Milhan ne ya fara faɗa kamar haka "Fuztu wa rabbil- Ka'aba", a lokacin shahadarsa[11]

Hafiz Shirazi:

دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند
و اندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند
چه مبارک سحری بود و چه فرخنده شبی
آن شب قدر که این تازه براتم دادند

Tarjama: A daren jiya, lokacin sahar, sun kuɓutar da ni daga bakin ciki, A cikin duhun dare, sun ba ni ruwan rayuwa. Wane irin alfijir ne haka mai albarka, wane irin dare ne haka mai farin ciki, Wannan daren Lailatul ƙadri da aka ba ni sabon takardar kuɓuta.[12]


Akwai wani littafi da ake kira da suna "Kalamul Amiril Muminin Dar Sharhi Ibarat (Fuztu Wa Rabbil Ka'aba) wanda Abdullahi Asadi ya rubuta shi da harshen Farsi, sannan aka buga shi a shekarar 1395 kalandar Farsi, littafi ne da yake da shafuka 156.[13]

Bayanin kula

  1. Muhaddisi, Farhang Ghadir, 1392, shafi na 465.
  2. Ibn Qutaiba, Imamate wa Al-Siyasah, 1410 AH, Juzu'i na 1, shafi na 180.
  3. Motahari, Majmu'eh Asare, 1376, juzu'i na 17 shafi na 566-567.
  4. Motahari, Majmu'eh Asare, 1376, juzu'i na 24 shafi 471
  5. Makarem Shirazi, Payam Amirul Mominin, 2006, juzu'i na 5, shafi na 717.
  6. Sayyid Razi, Khasa'is A'Imma, 1406H, shafi na 63.
  7. Ibn Shahr Ashub, Manaqib Al Abi Talib, 1379 Hijira, juzu'i na 2, shafi na 119.
  8. Ibn Athir, Usud Al-Ghabah, 1409H, juzu'i na 3, shafi na 618.
  9. Ibn Athir, Usud Al-Ghabah, 1409H, juzu'i na 3, shafi na 618.
  10. Misali, duba: Mazandarani, Sharh al-Kafi, 2002, juzu'i na 11, shafi na 225.
  11. Ibn Abd al-Barr, al-Estiyab, 1412 AH, juzu'i na 1, shafi na 337.
  12. Hafez, Divan Hafez, Ghazals, Bita, p. 183.
  13. Asadi, Kalam al-Amir Amir al-Kalam, 2016, littafin ID.

Nassoshi

  • Baladhuri, Ahmad ibn Yahya, Ansab al-Ashraf, bincike: Suhayl Zakkar da Riyad Zirikli, Beirut, Mawallafar Dar al-Fikr, bugu na farko, 1417.
  • Hafiz, Shams al-Din Muhammad, Diwan-i Hafiz, babu shekara.
  • Ibn Abd al-Barr, Yusuf ibn Abd Allah, Al-Isti'ab fi Ma'rifat al-Ashab, bincike: Ali Muhammad al-Bajawi, Beirut, Mawallafar Dar al-Jayl, bugu na farko, 1412ƙ.
  • Ibn Qutayba al-Dinawari, Abdullah ibn Muslim, Al-Imama wa al-Siyasa, bincike: Ali Shiri, Beirut, Mawallafar Dar al-Adwa', bugu na farko, 1410ƙ.
  • Ibn Shahrashub al-Mazandarani, Muhammad ibn Ali, Manaqib Al Abi Talib, Qom, Mawallafar Allama, bugu na farko, 1379SH.
  • Ibn al-Athir, Ali ibn Muhammad, Usd al-Ghaba fi Ma'rifat al-Sahaba, Beirut, Mawallafar Dar al-Fikr, 11409ƙ.
  • Makarim Shirazi, Nasir, Payam-i Imam Amir al-Mu'minin, Qom,Bugun Madinat al-'Ilmi, bugu na farko, 1386SH.
  • Mazandarani, Muhammad Salih ibn Ahmad, Sharh Usul al-Kafi, bincike: Abul Hasan Sha'rani, Tehran, Gidan Littattafai na Musulunci,1382SH.
  • Muhaddisi, Javad, Farhang-i Ghadir, Qom, Mawallafar Ma'ruf, 1392SH.
  • Mutahhari, Murtaza, Majmu'eh Asar Shahid Mutahhari, Tehran, Intisharat-i Sadra, 1376SH.
  • Sayyid al-Radi, Muhammad ibn al-Husayn, Khasais al-A'imma, bincike: Muhammad Hadi al-Amini, Mashhad, Astan Quds Razavi, bugu na farko, 1406ƙ.