Daƙiƙa:Musuluntar Da Ilimomin Ɗan Adam
Musulmantar da ilimomin ɗan adam wata manufa ce da ke nufin sake tsara da kuma gina waɗannan fannoni na ilimi bisa tushen tunani da ƙa'idojin Musulunci. Manufarta ita ce a daidaita fannoni irin su ilimin halayyar ɗan‑adam da ilimin zamantakewa da fahimtar duniya ta Musulunci.
Wannan tunani ya ƙara samun karɓuwa a Iran bayan juyin juya halin Musulunci a shekarar 1979M, inda aka fara mai da shi wani muhimmin ɓangare na manufofin al'adu da na ilimi. Saboda haka, wasu hukumomi kamar Majalisar Ƙolin Juyin Juya Halin Al'adu an ɗora musu alhakin tsara shirye‑shirye da matakan da za su taimaka wajen aiwatar da wannan buri.
Duk da haka, wannan ra'ayi yana da masu goyon baya da kuma masu adawa da shi. Masu goyon baya,kamar Imam Khomaini, Sayyid Ali Khamna'i, Murtada Muɗahhari da Sayyid Muhammad Baƙir Sadar, suna ganin cewa wannan hanya za ta taimaka wajen tabbatar da ƴancin kai na ilimi da al'adu ga al'ummomin Musulmi. A gefe guda kuma, masu suka kamar Abdul-Karim Sorush da Musɗafa Malekiyan suna ganin cewa ƙoƙarin jingina ilimi da wani tsari na addini ba ya dace da yanayin ilimi na duniya, domin a ganinsu ilimi abu ne da ya kamata ya kasance na kowa kuma ba ya taƙaita ga wata al'ada ko ayyananniyar aƙida ba.
Menene Shi Da Kuma Matsayinsa
Musulmantar da ilimomin ɗan adam a asali ƙoƙari ne na sake fassara da sake gina ilimomin ɗan adam bisa koyarwar Musulunci, domin a daidaita fannoni kamar ilimin halayyar ɗan adam, ilimin zamantakewa, gudanarwa da tattalin arziki da hangen duniya na Musulunci.[1] Ra'ayin musulmantar da ilimi ya ginu ne kan fahimtar cewa ilimi ba ya rabuwa da tasirin hangen duniya, kuma kowane tsarin sani yana dogara ne a kan wasu tushe na falsafa na musamman.[2]
Saboda ilimomin ɗan‑adam na zamani sun samo asali ne a cikin tsarin wayewar Yamma kuma an gina su bisa ra'ayin abu kawai da kuma girmama ɗan adam, ana ganin cewa wajibi ne a sake tsara su a cikin al'ummomin Musulmi domin su dace da tushen addini.[3]
A ra'ayin masu bincike, wannan hanya wadda asalinta ya samo tushe daga tunanin Sayyid Jamaluddin Asad Abadi da Muhammad Abduhu[4] ta ƙara bunƙasa bayan juyin juya halin Musulunci a Iran.[5] Haka kuma haɗa falsafar Girka da koyarwar Musulunci da masana falsafar Musulmi suka yi a tarihi ana ɗaukar sa a matsayin wani misali na irin wannan yunƙuri.[6]
Manufofin Musuluntar Da Ilimi A Iran
A Iran, bayan juyin juya hali, hukumomi da cibiyoyi daban‑daban da suka ɗauki alhakin aiwatar da manufar musuluntar da ilimomin ɗan adam. Majalisar Ƙolin Juyin Juya Halin Al'adu tun daga shekarun 1360 Shamsi (1982m) tana jagorantar wannan fanni, kuma ta ci gaba da bin wannan tsari ta hanyar kafa “Majalisar Ƙwararru ta Sauyi da Inganta Ilimomin Ɗan Adam” a shekarar 1388 Shamsi (2009M).[7]
Jami'o'i da cibiyoyin bincike kamar Cibiyar Kimiyyoyun Musulunci (Farhangistane Ulume Islami), Cibiyar Bincike ta Hauza da Jami'a, Jami'ar Imam Sadiƙ (A.S), Jami'ar Baƙirul Ulum (A.S), da Cibiyar Ilimi da Bincike ta Imam Khomaini su ma an kafa su ne da nufin bunƙasa ilimomin ɗan adam na Musulunci.[8]
Haka kuma, Cibiyar Tsarin Ci gaban Musulunci Ta Iran an ɗora mata alhakin tsara samfurori da tsare‑tsaren tunani na cikin gida a wannan fanni.[9]
Manufar musuluntar da ilimomin ɗan adam ta kuma bayyana a cikin manyan takardun manufofin ƙasa a Iran; daga cikinsu akwai Takardar Babban Sauyi na Asasi a Ilimi da Tarbiyya[10] shirye‑shiryen ci gaban ƙasa na shekaru biyar‑biyar,[11]Takardar Sauyi a Ilimomin ɗan Adam,[12] Taswirar injiniyancin al'adu ta ƙasa, [13]da kuma takardar jami'ar Musulunci.[14]
Matakan da aka ɗauka a aikace sun haɗa da sake duba littattafan da ake kowarwa a makarantu[15] ƙirƙirar sabbin fannoni na karatu kamar tattalin arzikin Musulunci[16] da ilimin halayyar ɗan adam na Musulunci,[17] gudanar da taruka na ilimi,[18] aiwatar da ayyukan bincike, [19] da kuma sanya ranar 12 ga watan De (2 Janairu 1844M) a matsayin ranar ilimomin ɗan adam na Musulunci.[20]
Sai dai duk da haka, wannan ra'ayi har yanzu yana cikin matakin tunani da tsara manufofi.[21] An kuma ambaci wasu dalilai da ke jawo jinkirin ci gaba a wannan fanni, kamar tsawon lokacin da ake buƙata wajen samar da ilimi na addini,[22] da kuma ƙarancin manyan masana.[23]
Masu Adawa Da Masu Goyon Bayan Musuluntar Da Ilimomi
Masu adawa da musuluntar da ilimomin ɗan adam suna ganin cewa ilimi abu ne na duniya baki ɗaya, kuma rarraba shi zuwa na Musulunci da wanda ba na Musulunci ba ba shi da hujja a mahangar ilimin sanin ilimi.[24] A ganinsu, addini yana aiki ne a fannonin aƙida da ɗabi'a,[25] kuma ba shi da ikon ba da amsa ga batutuwan gwaji da na zamantakewa.[26] Abdul-Karim Sorush, Mustafa Malikiyan[27] da Bijan Abdul-Karimi suna daga cikin masu sukar wannan ra'ayi, inda suke ganin haɗa ilimin gwaji da sanin addini abubuwabiyu ne masu warware juna.[28]
A gefe guda kuma, mutane kamar Imam Khomaini, Sayyid Ali Khamna'i, Sayyid Muhammad Baƙir Sadar, Murtada Muɗahhari, Abdullahi Jawadi Amoli, Muhammad Taƙiyyu Misbahu Yazdi, Ali Shari'ati, Sayyid Munirud-dini Husaini , Sayyid Husaini Nasri, Muhammad Mahadi Mir Baƙiri, Ali Akbar Rashad, Ali Rida A'arafi, Hamid Parsaniya da Abdul-Husaini Khosropana suna daga cikin masu goyon bayan wannan ra'ayi. Su na ganin musuluntar da ilimomin ɗan adam wata hanya ce ta samun ƴancin kai na al'adu da tunani ga al'ummomin Musulmi, da kuma kuɓuta daga dogaro da ilimin Yamma.[29][30]
| « | Muhyiddin Ha'iri Shirazi ya ce:
Ba za mu musanta ƙwarewar da ilimomin ɗan‑adam suke da ita ba. Karanta Alƙur'ani da kuma haddace shi ba tare da mutum yana da ikon yin tadabburi, fahimta mai zurfi da cikakkiyar basira ba, yana iya mayar da mutum mai iklasi kamar robot (Mutummutumi mai motsi). Don haka ba za mu iya zargin Yamma ba mu ce me ya sa suka ci gaba a ilimomin ɗanadam. Su kullum suna gudanar da bincike kuma suna samar da ilimomin ɗan adam. Mu kuma kullum muna fassara ne kawai, muna cin abin da aka riga aka shirya. Ya kamata mu ma mu biya farashin samar da ilimomin ɗan adam. Ba dabara ba ce su riƙa samarwa, mu kuma mu riƙa fassara abin da suka samar ba. Maƙukar ba mu samar da ilimomin ɗan adam bisa tushen mu ba, kuma muka ci gaba da taƙaita kanmu ga fassara kawai, dole ne mu biya sakamakon hakan.[31] |
» |
.
Bayanin kula
- ↑ Ku duba: Khosrowpanah, Falsafe‑ye Olum‑eInsani, s.129; Sharifi, Rawesh‑shenasi‑ye Olum‑Insani‑ye Islami, s.49–50; Alwani, Islamiyyat al‑Ma‘rifa bayna al‑Ams wa al‑Yawm, s.19
- ↑ Golshani, Olgu‑ye Islami‑Irani‑ye Tose‘e‑ye Elm, s. 96.
- ↑ Ku duba: Mowahhed Abtahi, Tahlil bar Andishe‑haye Elm‑e Dini dar Jahan‑e Islam, s.12–14.
- ↑ Mowahhed Abtahi, Tahlil bar Andishe‑haye Elm‑e Dini dar Jahan‑e Islam, s.35–46.
- ↑ Sanade Tolid‑e Olum‑eInsani‑ye Islami, s.10–12.
- ↑ Tahiriyan«مدلی برای تحول و اسلامی سازی علوم با اقتباس از شکل گیری فلسفه اسلامی در دوران اوج تمدن اسلامی» Shafin Cibiyar Bincike ta Al'adu da Tunani na Musulunci."
- ↑ «آییننامه تشکیل شورای تخصصی تحول و ارتقاء علوم انسانی»، Shafin yanar gizon Cibiyar Bincike ta Majalisar Shawarar Musulunci.
- ↑ Mowahhed Abtahi, Tahlil bar Andishe‑haye Elm‑e Dini dar Jahan‑e Islam, s.48.
- ↑ «وظایف مرکز»،Shafin yanar gizon Cibiyar Tsarin Ci Gaban Musulunci da Iran..
- ↑ «مصوبه «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش»Cibiyar Bincike ta Majalisar Shawarar Musulunci..
- ↑ «قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران»،Cibiyar Bincike ta Majalisar Shawarar Musulunci.«قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران»،Cibiyar Bincike ta Majalisar Shawarar Musulunci.«قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران»Cibiyar Bincike ta Majalisar Shawarar Musulunci.
- ↑ «رئیس شورای تحول و ارتقاء علوم انسانی گفت: سند تحول علوم انسانی؛ بستری برای پیشرفت اسلامی-ایرانی و اثرگذاری اجتماعی»،Shafin yanar gizon Babban Majalisar Juyin Juya Halin Al'adu.
- ↑ Naqše‑ye Mohandesi‑ye Farhangi‑ye Keshwar, 1393sh, s. 39.
- ↑ «مصوبه «سند دانشگاه اسلامی»، Shafin yanar gizon Cibiyar Bincike ta Majalisar Shawarar Musulunci.
- ↑ «پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در یک نگاه»، Shafin yanar gizon Cibiyar Bincike ta Hōza da Jami'a.
- ↑ «معرفی رشته اقتصاد اسلامی»، Shafin yanar gizon Jami'ar Khwārizmī.
- ↑ «سرفصل دوره کارشناسی ارشد روانشناسی اسلامی تصویب شد»، Kamfanin Dillancin Labarai na Mehr.
- ↑ Mowaḥḥid Abṭaḥī, Taḥlīl bar Andīshehā-ye Elm-e Dīnī dar Jahān-e Eslām shafi na 50–51.«کنگره بینالمللی علوم انسانی اسلامی»، Shafin Yanar Gizo na Majma‘-e ‘Āli-ye ‘Olum-e Ensāni-ye Eslāmi..
- ↑ Misali, duba: Ahmadzādah,«واکاوی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی»، Shafin yanar gizon Cibiyar Bincike ta Ilimomin Musulunci da Al'adu; Uliya'i«پروژه علوم انسانی اسلامی و بازخوانی چند رویکرد»،Shafin yanar gizon Jaridar Farhīkhtagān
- ↑ «بیانیه دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی: علوم انسانی اسلامی؛ محرک اصلی تمدنسازی و پیشرفت جامعه»، Shafin yanar gizon Majalisar Ƙoli ta Juyin Juya Halin Al'adu.
- ↑ Mowahhed Abtahi, Tahlil bar Andishe ha‑ye ‘Elm‑e Dini dar Jahan‑e Islam, s. 15.
- ↑ Mowahhed Abtahi, Tahlil bar Andishe‑ha‑ye ‘Elm‑e Dini dar Jahan‑e Islam, s. 16; domin misali ku duba: Alwani, Islamiyyat al‑Ma‘rifah bayn al‑Ams wa al‑Yawm, s. 11.
- ↑ Mowahhed Abtahi, Tahlil bar Andishe‑ha‑ye ‘Elm‑e Dini dar Jahan‑e Islam, s. 16.
- ↑ Soroush, Islam wa ‘Olum‑e Ejtema‘i: Naqdi bar Dini Kardan‑e ‘Elm, s. 333–334.
- ↑ Soroush, Din‑e Aqli wa Aksari, s. 4–5; Soroush, Islam wa Olum‑e Ejtema‘i: Naqdi bar Dini Kardan‑e Elm, s. 84–112.
- ↑ Soroush, Dars‑hayi dar Falsafe‑ye ‘Elm‑e Ejtema‘, s. 17.
- ↑ Soroush, Din‑e Aqli wa Aksari, s. 4–5; Soroush, Islam wa ‘Olum‑e Ejtema‘i: Naqdi bar Dini Kardan‑e ‘Elm, s. 84–112; Malekian, Emkan wa Chegune‑gi‑ye ‘Elm‑e Dini, s. 11–12.
- ↑ Abdolkarimi, Payan‑e Te'oloji, j. 1, s. 174–175.
- ↑ Mowahhed Abtahi, Tahlil bar Andishe‑ha‑ye ‘Elm‑e Dini dar Jahan‑e Islam, s. 47.
- ↑ Qastalani, al‑Mawahib al‑Ladunniyyah, Qahira, j. 1, s. 442–444.
- ↑ .ir/others-note?id=8446 ،آمادهخوری در علوم انسانی، زمینهساز ریزشهاست, Ofishin Kiyaye da Yaɗa Ayyuka da Rubuce-rubucen Mai Girma Ayatullahi Al-Uzma Sayyid Ali Khamna'i ..
Nassoshi
- Abd al-Karimi, Bijan, Payan-e Tiyuluji, Tehran,Mawallafar Naqd-e Farhang, 1395Sh.
- Ahmadzadeh, Sayyid Mustafa,«واکاوی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی»، (Cibiyar Bincike ta Ilimomi da Al'adun Musulunci.), Shafin Yanar Gizon Cibiyar Bincike ta Ilimomi da Al'adun Musulunci, ranar ziyara: 18 Janairu 2025 Miladiyya.
- Alwani, Taha Jabir Fayyaḍ, Islamiyyat al-Ma‘rifah bayna al-Ams wa al-Yawm, Qahirah, al-Ma‘had al-‘alami lil-Fikr al-Islami, 1417H.
- Golshani, Mehdi, Olgu-ye Islami-Irani-ye Tose'e-ye Elm (Tsarin Musulunci-Irani na Bunƙasa Ilimi), Tehran, Cibiyar Bincike ta Manufofin Ilimin Ƙasa, 1388Sh (2009 Miladiyya).
- Golshani, Mehdi, Az Elm-e Sekular ta Elm-e Dini (Daga Ilimin Zamananci zuwa Ilimin Addini), Tehran, Cibiyar Bincike ta Ilimomin Bil'adama da Nazarin Al'adu, 1385Sh (2006 Miladiyya).
- Husaini Khamna'i , Sayyid Ali. «بیانات در دیدار اساتید دانشگاهها»، (Jawaban da aka gabatar a ganawar malamai (furofesoshi) na jami'o'i.),Tashar Yanar Gizon Ofishin Kariya da Yaɗa Ayyukan Ayatullah Khamna'i , ranar wallafa bayani: 30 Agusta 2009 Miladiyya, ranar ziyara: 7 Disamba 2024 Miladiyya.
- Husayni Khamna'i, Sayyid Ali.«بیانات در دیدار جمعی از استادان، نخبگان و پژوهشگران دانشگاهها»، (Jawaban da aka gabatar a ganawar wasu daga cikin malaman jami'o'i, manyan masana, da masu bincike na jami'o'i.), Tashar Yanar Gizon Ofishin Kariya da Yaɗa Ayyukan Ayatullah Khamna'i , ranar wallafa bayani: 10 Yuni 2018 Miladiyya, ranar ziyara: 7 Disamba 2024 Miladiyya.
- Husayni Khamna'i. «حکم آغاز دورهی جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی»، (Umarnin Fara Sabon Zango na Majalisar Ƙoli ta Juyin Al'adu.),Tashar Yanar Gizon Ofishin Kariya da Yaɗa Ayyukan Ayatullah Khamna'i , ranar wallafa bayani: 18 Oktoba 2014 Miladiyya, ranar ziyara: 7 Disamba 2024 Miladiyya."
- Jamshidi, Mahadi.«موانع فرهنگی فرا روی تولید علوم انسانی اسلامی»، (Matsalolin Al'adu da Suke Gaban Samar da Ilimomin Bil'adama na Musulunci), Mujallar Kayhan Farhangi, shekara ta 27, lamba ta 290 da 291, Fabrairu da Maris 2011 Miladiyya.
- Khosrowpanah, Abd al-Husain, Dar Justojuy-e Olum-eInsani-ye Islami, Qum, Ofishin Nashr-e Ma‘aref, 1393Sh.
- Khosrowpanah, Abd al-Husain, Falsafe-ye Olum-eInsani, Tehran, Ƙungiyar Tattara da Shirya Malaman Jami'o'i, 1392Sh.
- Malekian, Mustafa.«امکان و چگونگی علم دینی»،(Yiwuwar da Yadda Ake Samar da Ilimin Addini.),Jaridar Rawesh-shenasi-ye Olum-eInsani (Hanyar Bincike a Ilimomin Bil'adama), lamba ta 22, bazara ta 2000 Miladiyya.
- Mohiti Ardakan, Muhammad Ali da Ali Misbah.«بایدها و نبایدهاى اسلامى سازى علوم انسانى از دیدگاه علّامه مصباح»، (Abubuwan da ya kamata a yi da waɗanda bai kamata a yi ba wajen Musuluntar da Ilimomin Bil'adama bisa Ra'ayin Allamah Misbah.),Jaridar Ma‘refat-e Falsafi (Sanin Falsafa), shekara ta 10, lamba ta 1, jere na 37, damina ta 1391Sh (2012 Miladiyya).
- Moradi, Majid, Islami-sazi-ye Ma‘refat (Musuluntar da Ilimi/Sanin Asali), Qum, Cibiyar Bincike ta Hauza da Jami'a, 1385Sh (2006 Miladiyya).
- Movahed Abtahi, Muhammad Taqi, Tahlil bar Andisheh-ye Elm-e Dini dar Jahan-e Islam (Nazari a kan tunanin ilimin addini a duniyar Musulunci), Qum, Cibiyar Ƙasa da Ƙasa ta Fassara da Wallafa Al-Mustafa, 1395Sh (2016 Miladiyya).
- Muhammad Mirzaei da wasu. «از جهانبینی اسلامی تا تولید علم دینی»، (Daga Fahimtar Duniya ta Musulunci zuwa Samar da Ilimin Addini.), Jaridar Binciken Zamantakewa na Musulunci, mujalla ta 25, lamba ta 120, Maris 2020 Miladiyya.
- Oliya'i, Ahmad.«پروژه علوم انسانی اسلامی و بازخوانی چند رویکرد»، (Aikin Ilimomin Bil'adama na Musulunci da Sake Nazarin Wasu Hanyoyin Ra'ayi.), Shafin Yanar Gizon Jaridar Farhikhtegan, ranar ziyara: 18 Janairu 2025 Miladiyya.
- Russell, Bertrand, Tarikh-e Falsafe-ye Gharb, fassarar Najaf Daryabandari, Tehran, Mawallafar Ketab-e Parvaz, 1373Sh..
- Shahgoli, Ahmad.«ارزیابی ادلّۀ انکار علم دینی (بر اساس دیدگاه عبدالکریم سروش)»، (Kimanta Hujjojin Ƙaryata Ilimin Addini bisa Ra'ayin Abd al-Karim Soroush)Jaridar Nazarin Ilimin Sanin Asali a Jami'ar Musulunci, lamba ta jere 83, shekara ta 24, lamba ta 2, bazara ta 2020 Miladiyya
- Sharifi, Ahmad Husayn, Rawesh-shenasi-ye Olum-eInsani-ye Islami, Tehran, Cibiyar Bincike ta Ilimomin Bil'adama na Musulunci ta Sadra., 1395Sh.
- Soroush, Abd al-Karim, Dars-hayi dar Falsafe-ye Elm-e Ejtema (Darussa a Falsafar Ilimin Zamantakewa), Tehran, Nashr-e Ney, 1385Sh (2006 Miladiyya).
- Soroush, Abd al-Karim, Islam wa Olum-e Ejtema‘i, Naqdi bar Dini Kardan-e Elm (Musulunci da Ilimomin Zamantakewa: Sharhi kan Mayar da Ilimi ya Zama na Addini), a cikin Elm-e Dini; Didgah-ha wa Molahezat (Ilimin Addini; Ra'ayoyi da Nazari), Qum, Cibiyar Bincike ta Hauza da Jami'a, 1385Sh (2006 Miladiyya).
- Soroush, Abd al-Karim.«دین اقلی و اکثری»،, (Addini Mai Ƙaranci da Addini Mai Yawa.), Mujallar Kiyan, lamba ta 41, 1998 Miladiyya.
- Taherian, Mahadi.«مدلی برای تحول و اسلامی سازی علوم با اقتباس از شکل گیری فلسفه اسلامی در دوران اوج تمدن اسلامی»، (Samfurin Sauyi da Musuluntar da Ilimomi bisa kwaikwayon yadda Falsafar Musulunci ta samu asali a lokacin kololuwar wayewar Musulunci.), Shafin Cibiyar Bincike ta Al'adu da Tunanin Musulunci, ranar wallafa bayani: 22 Fabrairu 2020 Miladiyya, ranar ziyara: 18 Janairu 2025 Miladiyya.
- Velayati, Ali Akbar, Farhang wa Tamaddon-e Islami, Qum, Ofishin Nashr-e Ma'arif, 1386Sh.
- «معرفی رشته اقتصاد اسلامی»، (Gabatar da fannin Tattalin Arziki na Musulunci.), Shafin Jami'ar Kharazmi, ranar wallafa bayani: 26 Janairu 2016 Miladiyya, ranar ziyara: 18 Janairu 2025 Miladiyya.
- «کنگره بینالمللی علوم انسانی اسلامی»،(Taron Majalisar Dinkin Duniya ta Ƙasa da Ƙasa kan Ilimomin Bil'adama na Musulunci.) Shafin Majalisar Ƙoli ta Ilimomin Bil'adama na Musulunci, ranar ziyara: 18 Janairu 2025 Miladiyya.
- «سند تولید علوم انسانی اسلامی»، (Takardar Samar da Ilimomin Bil'adama na Musulunci.),Qum, Cibiyar Ilimi da Bincike ta Imam Khomeini, (2022 Miladiyya).
- «آییننامه تشکیل شورای تخصصی تحول و ارتقاء علوم انسانی»، (Tsarin Dokar Kafa Majalisar Kwarewa ta Sauyi da Bunƙasa Ilimomin Bil'adama.), Shafin Yanar Gizon Cibiyar Bincike ta Majalisar Shawarar Musulunci ta Iran, ranar ziyara: 7 Disamba 2024 Miladiyya.
- «قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران»، (Dokar Tsarin Ci Gaban Shekaru Biyar na Bakwai na Jamhuriyar Musulunci ta Iran.), Cibiyar Bincike ta Majalisar Shawarar Musulunci, ranar wallafa bayani: 24 Yuni 2024 Miladiyya, ranar ziyara: 18 Janairu 2025 Miladiyya.
- «مصوبه «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش»، (Hukuncin Amincewa da Takardar Babban Sauyi na Asali a Fannin Ilimi da Tarbiyya.),Cibiyar Bincike ta Majalisar Shawarar Musulunci, ranar wallafa bayani: 20 Fabrairu 2012 Miladiyya, ranar ziyara: 18 Janairu 2025 Miladiyya.
- «مصوبه «سند دانشگاه اسلامی»، (Hukuncin Amincewa da “Takardar Jami'ar Musulunci),Shafin Cibiyar Bincike ta Majalisar Shawarar Musulunci, ranar wallafa bayani: 23 Yuli 2013 Miladiyya, ranar ziyara: 7 Janairu 2025 Miladiyya.
- «قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران»، (Dokar Tsarin Ci Gaban Shekaru Biyar na Shida ta Tattalin Arziki, Zamantakewa da Al'adu na Jamhuriyar Musulunci ta Iran.),Cibiyar Bincike ta Majalisar Shawarar Musulunci, ranar wallafa bayani: 5 Afrilu 2017 Miladiyya, ranar ziyara: 18 Janairu 2025 Miladiyya.
- «قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران»،(Dokar Tsarin Ci Gaban Shekaru Biyar na Biyar na Jamhuriyar Musulunci ta Iran.), Cibiyar Bincike ta Majalisar Shawarar Musulunci, ranar wallafa bayani: 20 Janairu 2011 Miladiyya, ranar ziyara: 18 Janairu 2025 Miladiyya.
- «پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در یک نگاه»، (Cibiyar Bincike ta Hauza da Jami'a a Taƙaice.),Shafin Yanar Gizon Cibiyar Bincike ta Hauza da Jami'a, ranar ziyara: 18 Janairu 2025 Miladiyya..
- «نقشه مهندسی فرهنگی کشور»، (Taswirar Injiniyancin Al'adu na Ƙasar.), Tehran, Majalisar Ƙoli ta Juyin Juya Halin Al'adu, 2014 Miladiyya.
- «بیانیه دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی: علوم انسانی اسلامی؛ محرک اصلی تمدنسازی و پیشرفت جامعه»، (Sanarwar Sakatariyar Majalisar Ƙoli ta Juyin Al'adu: Ilimomin Bil'adama na Musulunci; Babban Ginshiƙin Gina Wayewa da Ci gaban Al'umma.), Shafin Yanar Gizon Majalisar Ƙoli ta Juyin Al'adu, ranar wallafa bayani: 1 Janairu 2025 Miladiyya, ranar ziyara: 18 Janairu 2025 Miladiyya.
- «رئیس شورای تحول و ارتقاء علوم انسانی گفت: سند تحول علوم انسانی؛ بستری برای پیشرفت اسلامی-ایرانی و اثرگذاری اجتماعی»، (Shugaban Majalisar Sauyi da Bunƙasa Ilimomin Bil'adama ya ce: Takardar Sauyin Ilimomin Bil'adama; wata kafa ce domin ci gaban Musulunci-Irani da samar da tasiri a cikin al'umma.), Shafin Majalisar Ƙoli ta Juyin Al'adu, ranar wallafa bayani: 8 Janairu 2025 Miladiyya, ranar ziyara: 18 Janairu 2025 Miladiyya.
- «گروه علوم اجتماعی اسلامی»،(Rukunin Ilimomin Zamantakewa na Musulunci.)Shafin Kwalejin Ilimomin Zamantakewa ta Jami'ar Tehran, ranar ziyara: 18 Janairu 2025 Miladiyya.
- «کارکردهای موثر «شورای عالی انقلاب فرهنگی»؛ از تدوین اسناد بالادستی تا نهادسازی استراتژیک»،(Ayyukan Tasiri na Majalisar Ƙoli ta Juyin Juya Halin Al'adu, daga tsara takardun jagoranci zuwa gina cibiyoyi masu muhimmanci na dabaru.), Kamfanin Dillancin Labarai na ISNA, ranar wallafa bayani: 9 Disamba 2024 Miladiyya, ranar ziyara: 18 Janairu 2025 Miladiyya.
- «سرفصل دوره کارشناسی ارشد روانشناسی اسلامی تصویب شد»، (An amince da tsarin darussan matakin digiri na biyu na Ilimin Halayyar Ɗan Adam na Musulunci.), Kamfanin Dillancin Labarai na Mehr, ranar wallafa bayani: 12 Yuni 2020 Miladiyya, ranar ziyara: 18 Janairu 2025 Miladiyya.
- «وظایف مرکز»، (Ayyukan Cibiyar.),Shafin Cibiyar Tsarin Ci gaban Musulunci-Irani, ranar ziyara: 7 Janairu 2025 Miladiyya.