Daƙiƙa:Khumusin Ribar Sana'o'i Da Kasuwanci
Wannan wani rubutu ne na siffantawa game da wata ma'ana ta fiƙihu, kuma ba za ta iya zama ma'auni ga ayyukan addini ba, domin ayyukan addini sai a koma zuwa ga wasu madogaran na daban. |
| Sashe dagaHukunce-hukuncen Aiki da na Fiƙihu |
|---|
Khumusin ribar sana'o'i da kasuwanci shi ne fitar kashi ɗaya bisa biyar na ribar da aka samu daga kasuwanci da sauran hanyoyin samun kuɗi.[1] A fiƙihun Shi'a, biyan wannan khumusi wajibi ne bayan an cire kuɗaɗen buƙatun rayuwa na shekara da aka saba yi (mu'una).[2]Wannan hukunci ya shafi kuɗaɗen shiga da aka samu daga: Kasuwanci, noma, masana'antu, rubuce-rubuce, ɗinki, hayar dukiya, da sauran sana'o'i da ayyukan samun kuɗi.[3] Sai dai malamai sun sami saɓanin ra'ayi kan ko khumusi ya wajaba a kan abubuwa kamar: sadaki, kyauta, lambar yabo ko kyautar gasa, da gado.[4]
Malaman fiƙihu na Ahlus-Sunna ba sa ɗaukar ribar sana'o'i da kasuwanci a matsayin abin da khumusi ya wajaba a kansa.[5] A gefe guda kuma, malaman Shi'a suna kafa hujjar wajibcin khumusi ne da ruwayoyin Ahlul-Baiti (A.S)[6] da kuma ayar khumusi. Suna ganin cewa kalmar ghanima da ta zo a cikin ayar tana da ma'ana mai faɗi, wadda ta ƙunshi kowane irin riba da kuɗin shiga.[7]
A cewar wasu masu bincike, duk da cewa babu wani rahoto a cikin littattafan tarihi da ya nuna cewa an karɓi khumusin ribar sana'o'i da kasuwanci a zamanin Annabi Muhammad (S.A.W) da Imam Ali (A.S),[8] malaman Shi'a suna ganin cewa wajibcin khumusi ya tabbata tun farkon Musulunci, amma an jinkirta aiwatar da shi saboda talaucin da Musulmi suke ciki a lokacin.[9]
Bisa ra'ayin malaman fikihu, ana biyan khumusin ribar sana'o'i da kasuwanci ne bayan shekara guda ta cika daga farkon shekarar khumusi.[10] Ita kuma shekarar khumusi tana farawa ne daga lokacin da mutum ya samu kuɗin shiga na farko ko kuma ya fara harkar tattalin arzikinsa.[11]
Bayanin kula
- ↑ Mu'assasat Dairat al-Ma'arif al-Fiqh al-Islami, Farhang-e Fiqh Mutabiq Mazhab Ahl al-Bait, juzu'i na 1, shafi na 364.
- ↑ Qummi, Al-Ghayah al-Quṣwa, juzu'i na 2, shafi na 258; Makarim Shirazi, Anwar al-Faqahah: Littafin Khums da Anfal, shafi na 290.
- ↑ Hasanpur, Muta'allaq Khums Arbah al-Makasib ta Mutlaq Fa'ida, shafi na 56; Bani Hashimi Khomeini, Tawdih al-Masa'il Maraji, shafuffuka na 7–125; Bani Hashimi Khomeini, Risala-ye Tawdih al-Masa'il Maraji, shafuffuka na 468–498.
- ↑ Bani Hashim Khomeini, Tawḍiḥ al-Masa'il Maraji, hafi na 7–125.
- ↑ Qurtubi, al-Jami' li Ahkam al-Qur'an, juzu'i na 8, shafi na 1.
- ↑ Muntazari Najafabadi, Mabani Fiqhi Hukumat Islami, fassarar Salati da Shukuri, 1juzu'i na 6, shafi na 197.
- ↑ Tabarsi, Majma' al-Bayan, juzu'i na 4, shafi na 468; Musawi Golpaygani, Majma al-Masa'il, juzu'i na 1, shafi na 390.
- ↑ Muntazari Najafabadi, Mabani Fiqhi Hukumat Islami, fassarar Salati da Shukuri, juzu'i na 6, shafi na 142.
- ↑ Makarim Shirazi, Anwar al-Faqaha: Kitab al-Khums wa al-Anfal, shafi na 291.
- ↑ Bani Hashimi Khomeini, Risala-ye Tawdih al-Masa'il Maraji, shafuffuka na 468–498.
- ↑ Bani Hashimi Khomeini, Risala-ye Tawdih al-Masa'il Maraji, shafuffuka na 468–498.
Nassoshi
- Bani Hashimi Khomeini, Sayyid Muhammad Hasan, Tawdih Al-Masa'il Maraji, Qom, Ofishin Buga Littattafan Musulunci na Jami'ar Malamai ta Hauzar Ilimi ta Qom, 1392Sh.
- Hasanpur, Dawud, Muta'allaq Khums: Az Arbah al-Makasib ta a Mutlaq Fa'ida, a cikin Mujallar Binciken Addini, lamba ta 33, kaka da hunturun 1395Sh.
- Makarim Shirazi, Nasir, Anwar al-Fiqaha: Kitab al-Khums wa al-Anfal, Qom, Makarantar Imam Ali bin Abi Talib, 1416H.
- Mu'assasat Dairat al-Ma'arif al-Fiqh al-Islami, Farhang-e Fiqh Mutabiq Mazhab Ahl al-Bayt (A.S.), ƙarƙashin kulawar Sayyid Mahmud Hashimi Shahroudi, Qom, Cibiyar Kundin Ilimin Fiqhun Musulunci, 1382Sh.
- Muntazari Najafabadi, Husain Ali, Mabani Fiqhi Hukumat Islami, fassarar Mahmud Salawati da Abul Fadl Shukuri, Qom, Cibiyar Kayhan, 1409H.
- Musawi Golpaygani, Sayyid Muhammad Rida, Majma' al-Masa'il, Qom, Gidan al-Qur'an Mai Girma, 1409H.
- Qummi, Shaik Abbas, al-Ghaya al-Quswa fi Sharh al-'Urwa al-Wusƙa, Qom, Cibiyar Subh Piruzi, 1423Sh.
- Qurtubi, Muhammad bin Ahmad, al-Jami' li Ahkam al-Qur'an, Tehran, Mabugar Nasir Khusraw, 1364Sh.
- Tabarsi, Fadl bin Hassan, Majma' al-Bayan fi Tafsir al-Qur'an, Beirut, Cibiyar Al-A'lami ta Buga Littattafai., 1415H.