Jump to content

Khana Al-Amin

Daga wikishia

Khana al-Amin (ma'ana: Amintacce ya yi ha'inci) wata magana ce da wasu daga malaman Ahlus-Sunna suka danganta wa Shi'a.

A cewar wannan da'awa, an ce Shi'a suna ganin cewa Mala'ika Jibrilu an umurce shi da ya kai wahayi ga Imam Ali (A.S), amma sai ya yi kuskure ko ha'inci ya kai shi ga Annabi Muhammad (S.A.W), kuma saboda haka ake cewa Shi'a suna maimaita wannan magana a ƙarshen salla.

Shi'a suna da yaƙinin cewa Imam Ali (A.S) ba annabi ba ne. Haka kuma suna imani cewa Mala'ika Jibrilu ma'asumi ne, wato ba ya yin kuskure ko saɓo. Saboda haka, ba su yarda da zargin cewa Jibrilu ya kai wahayi ga Annabi Muhammad (S.A.W.) maimakon Imam Ali (A.S) ba.

Haka kuma, Shi'a ba sa faɗin "Khana al-Amin" a ƙarshen salla. Abin da suke yi shi ne yin kabbara sau uku, wato su ce: "Allahu Akbar" sau uku bayan kammala salla.

A ra'ayin malaman Shi'a, wannan zargi ƙarya ce da aka jingina musu domin ɓata sunan mazhabarsu da kuma kamanta ta da wasu ra'ayoyin Yahudawa. An ce wasu daga cikin Yahudawa sun yi imani cewa Jibrilu an aike shi ne da annabta ga wani daga cikin mutanensu, amma ya kai ta ga wani daban. Saboda haka, malaman Shi'a suna ganin cewa an ƙirƙiri wannan zargi ne domin a danganta Shi'a da irin wannan ra'ayi, alhali ba ya cikin aƙidarsu ko littattafansu na asali.

Danganta Kalmar Khana Al-Amin Ga Shi'a

Khana Al-Amin, wato "Amintacce ya yi ha'inci", wani zargi ne da wasu malaman Ahlus-Sunna[1] da Wahabiyawa[2] suka danganta wa Shi'a. Wasu daga cikinsu sun taƙaita wannan aƙida ga wasu ƙungiyoyin masu guluwi (masu wuce gona da iri) daga cikin masu danganta kansu ga Shi'a.[3]

A cewarsu, Shi'a suna da yaƙinin cewa an umurci Mala'ika Jibrilu da ya kai wahayi ga Imam Ali (A.S), amma ya yi ha'inci ya kai shi ga Annabi Muhammad (S.A.W).

Sai dai wannan zargi ba ya wakiltar aƙidar Shi'a Imamiyya, domin Shi'a suna imani cewa Annabi Muhammad (S.A.W) shi ne hatimin annabawa kuma wanda aka saukar wa wahayi, sannan suna ɗaukar Jibrilu a matsayin mala'ika ma'asumi wanda ba ya yin kuskure ko ha'inci.[4]

A cewar Abdullah bin Jibrin (ya rasu 1430H), wani mufti na Wahabiyawa, an nakalto a cikin sharhinsa kan al-Riyadh al-Nadiyyah Ala Sharhi al-Aƙidah al-Ɗahawiyyah cewa an ruwaito masa cewa wasu daga cikin Shi'a suna dukan gwiwowinsu kafin sallama a sallah, suna kuma maimaita kalmar "Khana Al-Amin".[5]

Sai dai kuma su Shi'a ba sa faɗin "Khana al-Amin" a cikin sallah. A maimakon haka, bayan sallama, suna ɗaga hannuwansu sau uku suna yin kabbara uku.[6] Wannan kuwa saboda a ra'ayin malaman fiƙihun Shi'a, yin takbiri sau uku bayan sallama na daga cikin abubuwan da ake so (mustahabbi).[7]

Dogaro Da Waƙar Ibn Hammad

Wasu daga malaman Ahlus-Sunna sun ɗauki wani baitin waƙa da aka danganta ga Ali bin Hammad Al-Basri, mawaƙin Shi'a na ƙarni na 4 Hijira, a matsayin hujja cewa wasu daga Shi'a suna da aƙidar cewa Jibrilu ya yi ha'inci.[8] Wannan baitin shi ne:

ضَلَّ الأمینُ و صَدَّها عَنْ حَیدر
تَاللّهِ ما کانَ الأمینُ أمینا

Tarjama: "Amintacce ya ɓace ya hana ta ɗaga (zuwa ga) Haidar Na rantse da Allah, amintaccen bai kasance amintacce ba".[9]

A cewar Ƙazi Nurullah Shushtari da Abu Ali Ha'iri, daga malaman Shi'a, kalmar "Amin" a cikin wannan waƙa tana nufin Abu Ubaida Jarrah, wanda Ahlus-Sunna suke kiran shi "Amin al-Umma". Suna ganin ya taimaka wajen tabbatar da halifancin Abubakar da kuma hana Imam Ali (A.S) samun halifanci.[10]

Haka kuma an nakalto a cikin Sahihul Bukhari, ɗaya daga cikin littattafan hadisi shida na Ahlus-Sunna, cewa Abu Ubaida Jarrah an kira shi amintaccen al'ummar Musulmi.[11]

Dalili Da Manufa

A cewar Jafar Subhani, daga maraji'an Shi'a, ra'ayin cewa Jibrilu ya yi "ha'inci" wajen isar da wahayi asalin aƙidar Yahudawa ce, amma masu adawa da haɗin kan Musulmi ne suka jingina wannan ra'ayi ga Shi'a.[12]

Haka kuma Fakhrud-dini Razi, wani malamin tafsiri na Ahlus-Sunna (ya rasu 606H), ya bayyana a tafsirinsa a ƙarƙashin ayar 97 ta suratul Baƙara cewa Yahudawa sun kasance suna adawa da Jibrilu, kuma suna ganin cewa an umurce shi da ya sanya annabci a cikin wani mutum daga ƙabilarsu, amma ya kai shi ga wanda ba daga cikinsu ba.[13]

Ibn Abd Rabbihi (ya rasu 328H), malami daga Ahlus-Sunna, a cikin littafinsa Al-Iƙdul Farid, bayan ya kawo ra'ayin Yahudawa game da adawarsu da Jibrilu, ya ce "Rafidawa" (Shi'a) ma suna da irin wannan ra'ayi; saboda a cewarsa suna ganin Jibrilu ya yi kuskure wajen isar da wahayi ga Muhammad (S.A.W) kuma ya kamata ya kai shi ga Ali (A.S).[14]

Haka kuma Ibn Jawzi (ya rasu 597H), daga malaman fiƙihun mazhabar Hanbali,[15] da Ibn Taimiyya Harrani (ya rasu 728H), daga masu ra'ayin Salafiyya, sun maimaita wannan magana a cikin bayanansu lokacin da suke kwatanta abin da suke kira kamanceceniyya tsakanin Shi'a da Yahudawa.[16]

Rashin Dacewa Da Aƙidun Shi'a

Malaman Shi'a sun ɗauki danganta zargin "ha'inci ga Jibrilu" ga Shi'a a matsayin zallan tuhuma da kuma ƙage da ƙarya.[17] Sun bayyana cewa babu wani daga Shi'a da ya yi imani cewa Jibrilu ya yi kuskure ko ha'inci, kuma ba sa amfani da kalmar "Khan al-Amin".[18]

A cewar malamai, wannan aqida ta ha'inci ga Jibrilu ta ci karo da muhimman ginshiƙan aƙidar Shi'a, ciki har da:

  • Ismar mala'iku (Tsarkin mala'iku): A ra'ayin Shi'a, Jibrilu da sauran mala'iku ma'asumai ne, ba sa saɓawa umarnin Allah,[19] kuma ba sa yin kuskure ko da gangan ko mantuwa.[20] Allama Ɗabaɗaba'i ya bayyana cewa Jibrilu ba ya canja wahayi ta kowace hanya, ko kuskure ko mantuwa.[21]
  • Rashin Annabcin Imam Ali (A.S): Malaman Shi'a suna cewa Imam Ali (A.S) ba annabi ba ne,[22] sai dai shi ya kasance Imami kuma magajin Annabi Muhammad (S.A.W.). Wannan yana bayyana a cikin Hadisin Manzila, wanda ake amfani da shi[23] wajen tabbatar da matsayin Imam Ali (A.S.).[24]

Haka kuma Abdullahi Jawadi Amoli, malamin tafsiri na Shi'a ya bayyana cewa babu wanda ya fi Annabi Muhammad (S.A.W) kamala, domin idan akwai wanda ya fi shi, to ma'anar hatimin annabawa ba za ta cika ba.[25]

Bayanin kula

  1. Ibn Abd Rabbihi, al-'Iƙdul al-Farid, juzu'i na 2, shafi na 250; Ibn Jawzi, al-al-Mawdu'at, juzu'i na 1, shafi na 339; Ibn Taimiyya, Minhajus Sunnah al-Nabawiyya, juzu'i na 1, shafuffuka na 27 da 32.
  2. Ibn Uthaymin, al-Qawl al-Mufid, juzu'i na 1, shafi na 321; Adawi, Silsilat al-Tafsir li Mustafa al-Adawi, juzu'i na 23, shafi na 15.
  3. Misali, a duba: Sam'ani, al-Ansab, juzu'i na 10, shafi na 23; Tahanawi, Mawsu'at Kashshaf Istilahat al-Funun wa al-Ulum, juzu'i na 2, shafi na 1249.
  4. Ibn Abd Rabbih, al-Iƙd al-Farid, juzu'i na 2, shafi na 250; Ibn Jawzi, al-Mawdu'at, 1388H, juzu'i na 1, shafi na 339.
  5. Ibn Abi al-Izz, al-Riyadh al-Nadiyyah 'ala Sharh al-'Aqidah al-Tahawiyyah, juzu'i na 4, shafi na 568.
  6. Misali, a duba: Safi, Sawt al-Haqq, Dar al-Ta'aruf lil-Matbu'at, shafi na 45; Subhani, Rahnama-ye Haqiqat, shafi na 363.
  7. Misali, a duba: Najafi, Jawahirul Kalam, juzu'i na 10, shafi na 408; Mufid, al-Muqni'a, shafi na 114.
  8. Misali, a duba: Dawani, al-Hujaj al-Bahira, shafi na 359; Dehlawi, Mukhtasar al-Tuhfa al-Ithna Ashariyya, 1373H, juzu'i na 1, shafi na 13.
  9. Shushtari, Majalis al-Mu'minin, juzu'i na 2, shafi na 566.
  10. Shushtari, Majalis al-Mu'minin, juzu'i na 2, shafi na 566; Hiri, Muntaha al-Maqal, juzu'i na 4, shafi na 406; haka kuma a duba Muhaddis Armawi, Ta'liqat Naqz, juzu'i na 2, shafi na 1085.
  11. Bukhari, Sahihul Bukhari, juzu'i na 9, shafi na 88.
  12. Subhani, Rahnama-ye Haqiqat, shafi na 363.
  13. Fakhr Razi, al-Tafsir al-Kabir, juzu'i na 3, shafi na 611.
  14. Ibn Abd Rabbih, al-'Iƙd al-Farid, juzu'i na 2, shafi na 250.
  15. Ibn Jawzi, al-Mawdu'at, juzu'i na 1, shafi na 339.
  16. Ibn Taymiyya, Minhaj al-Sunnah al-Nabawiyya, juzu'i na 1, shafuffuka na 27 da 32.
  17. Misali, a duba: Amini, al-Ghadir, juzu'i na 3, shafi na 127; Subhani, Zahirat al-Iftra' 'ala al-Shi'a 'Abr al-Tarikh, Mash'ar, shafi na 59; Safi, Sawt al-Haqq, Dar al-Ta'aruf lil-Matbu'at, shafi na 45.
  18. Misali, a duba: Safi, Sawt al-Haqq, Dar al-Ta'aruf lil-Matbu'at, shafi na 45; Subhani, Rahnamaye Haqiqat, shafi na 363.
  19. Soroush, "Shubha Khan al-Amin", shafi na 148.
  20. Misali, a duba: Shaik Saduq, al-I'tiqadat, shafi na 96; Mufid, Awa'il al-Maƙalat, 1413H, shafi na 71.
  21. Tabataba'i, al-Mizan, juzu'i na 15, shafi na 316.
  22. Misali, a duba: Sayyid Murtada, al-Shafi fi al-Imama, juzu'i na 3, shafi na 5.
  23. Misali, a duba: Sayyid Murtada, al-Shafi fi al-Imama, juzu'i na 3, shafi na 5.
  24. Barqi, al-Mahasin, juzu'i na 1, shafi na 159; Kulaini, Al-Kafi, juzu'i na 8, shafi na 26.
  25. Jawadi Amoli, Tafsir Mawzu'i na Qur'ane Kareem, juzu'i na 8, shafi na 24.

Nassoshi

  • Allama Hilli, Hassan bin Yusuf, Kashf al-Murad fi Sharh Tajrid al-I'tiqad, da gyara da bincike na Hassan Hasan-zadeh Amoli, Qom, Cibiyar Buga Littattafan Musulunci, 1413H.
  • Amini, Abdul Husayn, al-Ghadir fi al-Kitab wa al-Sunna wa al-Adab, Qom, Cibiyar Ghadir ta Nazarin Musulunci, 1416H.
  • Barqi, Ahmad bin Muhammad bin Khalid, al-Mahasin, bincike da gyara na Jalal al-Din Muhaddith, Qom,Gidan Buga Littattafan Musulunci, 1371H.
  • Bukhari, Muhammad bin Isma'il, Sahih al-Bukhari, binciken Muhammad Fu'ad Abdul Baqi, Beirut, Gidan Tawq al-Najat, 1422H.
  • Dawani, Jalal al-Din Muhammad bin As'ad, al-Hujaj al-Bahira fi Ifham al-Ta'ifa al-Kafira al-Fajira, bincike na Abdullah Hajj Ali Munib, Laburaren al-Imam al-Bukhari, ba wuri, 1420H/2000M.
  • Dehlawi, Shah Abdul Aziz Ghulam Hakim, Mukhtasar al-Tuhfa al-Ithna Ashariyya, fassarar Hafiz Ghulam Muhammad bin Muhy al-Din bin Umar al-Aslami, taƙaitawa da gyara na Mahmoud Shukri al-Alusi, bincike na Muhibb al-Din al-Khatib, Alkahira, Gidan bugawa na al-Salafiyya, 1373H.
  • Fakhr Razi, Muhammad bin Umar, al-Tafsir al-Kabir, Beirut, Gidan Raya Gadon Tarihi na Larabawa, 1420H.
  • Hiri, Muhammad bin Isma'il, Muntaha al-Maqal fi Ahwal al-Rijal, binciken Cibiyar Al al-Bayt (A.S.) Domin farafado da gado, Qom, 1416H/1374Sh.
  • Ibn Abd Rabbih, Shihab al-Din Ahmad bin Muhammad, al-'Iqd al-Farid, Beirut, Gidan Buga Littattafan Ilimi, 1404H.
  • Ibn Abi al-Izz, Ali bin Ali, al-Riyadh al-Nadiyyah 'ala Sharh al-'Aqidah al-Tahawiyyah, sharhi na Abdullah bin Jibrin, gabatarwa na Tariq bin Muhammad Khuwaitir, Riyadh, Gidan al-Sumay'i, 1431H.
  • Ibn Jawzi, Abdulrahman bin Ali, al-Mawdu'at, gabatarwa da bincike na Abdulrahman Muhammad Uthman, Madina, Muhammad Abdul Muhsin Sahib Makarantar Salafiyya ta Madina mai Alfarma, 1388H.
  • Ibn Taimiyya, Ahmad bin Abdul Halim, Minhaj al-Sunnah al-Nabawiyya fi Naqd Kalam al-Shi'a al-Qadariyya, bincike na Muhammad Rashad Salim, Riyadh, Jami'ar Imam Muhammad bin Saud ta Musulunci, bugu na farko, 1406H.
  • Ibn Uthaymin, Muhammad bin Salih, al-Qawl al-Mufid 'ala Kitab al-Tawhid, Masarautar Saudi Arabia, Gidan Ibn al-Jawzi, 1424H.
  • Jafar Subhani، ظاهرة الإفتراء علی الشیعة عبر التاریخ، (Abin da aka fi sani da ƙirƙira da ƙage a kan Shi'a a tsawon tarihi), Tehran, Mash'ar, ba tare da ranar bugu ba.
  • Jawadi Amoli, Abdullah, Tafsir Mawdu'i Qur'an: Sirat Rasul Akram (S) fi al-Qur'an, Qom, Cibiyar bugawa ta Isra', 1379Sh.
  • Kulaini, Muhammad bin Ya'ƙub, Al-Kafi, da gyara da bincike na Ali Akbar Ghafari da Muhammad Akhundi, Tehran, Gidan Buga Littattafan Musulunci, 1407H.
  • Mufid, Muhammad bin Muhammad, Awa'il al-Maqalat, bincike na Ibrahim Ansari, Qom, Taron Duniya na Murnar Shekarar Shaik Mufid (Alfiyya), 1413H.
  • Mufid, Muhammad bin Muhammad, Al-Muqni'a, Qom, Ƙungiyar Malamai a Hawzar Ilimi na Qom. Cibiyar Buga Littattafan Musulunci, 1410H.
  • Muhaddis Armawi, Mir Jalal al-Din, Ta'liqat Naqz, Tehran,Gidan Buga na Ƙungiyar Tarihi ta Ƙasa, 1358Sh.
  • Mustafa Adawi سلسلة التفسیر لمصطفی العدوی، (Jerin Tafsirin Mustafa al-Adawi), Darusan sauti da shafin yanar gizo na "al-Shabaka al-Islamiyya" ya rubuta daga sauti zuwa rubutu, ba tare da shekara ba.
  • Najafi, Muhammad Hassan, Jawahirul Kalam fi Sharh Shara'i'il al-Islam, tarawa da bincike na Abbas Quchani, Beirut, Gidan Raya Gadon Tarihi na Larabawa, 1362Sh.
  • Naqze Bar Kitabe al-Mawdu'at Abu al-Faraj Ibn al-Jawz", a cikin Kalam al-Islami, lamba 30, shafi na 148–160, bazara 1378Sh.
  • Safi, Lutfullah, Sawt al-Haqq wa Da'wat al-Sidq, Beirut, Gidan Gabatar da Littattafai da Bugawat, bugu na uku, ba tare da shekara ba.
  • Sam'ani, Abu Sa'd Abdul Karim bin Muhammad, al-Ansab, binciken Abdulrahman bin Yahya al-Mu'allimi al-Yamani da wasu, Hyderabad, Majalisar Kundin Ilimi ta Daular Usmaniyya, 1382H/1962M.
  • Sayyid Murtada, Ali bin Husain, al-Shafi fi al-Imama, bincike na Sayyid Abdul Zahra al-Husayni, Tehran, Cibiyar al-Sadiq, 1410H.
  • Shaik Saduƙ, Muhammad bin Ali, Al-I'tiqadat, bincike na Ali Misharifi da Abdul Sayyid Isam, Qom, Babban taron girmama Shaik Mufid, 1371Sh/1413H.
  • Shushtari, Nurullah bin Sharif al-Din, Majalis al-Mu'minin, Tehran, Islamiyya, 1377Sh.
  • Soroush, Jamal da Shahrazad Dehghan Jabbarabadi, Shubha Khan al-Amin, a cikin Hikmat al-Islami, lamba 3, shafi na 131–158, hunturu 1393Sh.
  • Subhani, Jafar, Rahnama-ye Haqiqat, Tehran, Mabugar Mash'ar, 1387Sh.
  • Tabataba'i, Sayyid Muhammad Husayn, Al-Mizan fi Tafsir al-Qur'an, Beirut, Cibiyar Al'alami ta Buga Littattafai, 1393H.
  • Tahanawi, Muhammad bin Ali, Mawsu'at Kashshaf Istilahat al-Funun wa al-Ulum, gabatarwa da kulawa na Rafiq al-'Ajam, binciken Ali Dahruj, fassara daga Farisanci zuwa Larabci na Abdullah al-Khalidi, Beirut, Ofishin Buga Littattafan Lebanon, 1996M.